شرح كشف المراد ( فارسى ) — الصفحة ٤٧٢
ثواب و عقاب قبر
توبه اين است كه پشيمانى از قبيح به خاطر قبح آن باشد ؛ يعنى چون قبيح است من با اختيار ترك مىكنم و پشيمانى در قيامت و هنگام ديدن جهنم به خاطر قبح فعل نيست بلكه به لحاظ رؤيت نار است و الجاء است نه اختيار . شبيه توبه فرعون در حال غرق شدن در دريا كه گفت : به خداى جهانيان ايمان آوردم .
14 . عذاب قبر و ميزان و صراط
14 . عذاب قبر و ميزان و صراط
در مسأله چهاردهم چند مطلب مورد بحث است . قبل از ورود در اصل بحث مقدمه‌اى داريم و آن اين كه مسائل فوق عموما از مسائل نقلى و سمعى بوده و با عقل محض قابل ادراك نيست و لذا بايد از آيات و روايات متواتره كمك گرفت . پس از اين مقدمه ، به مباحث مربوطه مىپردازيم :
ثواب و عقاب قبر
ثواب و عقاب قبر
اختلاف است در اين كه آيا انسان پس از مرگ و در عالم قبر هم عذاب مىبيند يا اين كه مخصوص قيامت است ؟ دو نظريه است :
1 . ضرار بن عمرو و بشر المريسى و بيشتر متأخرين معتزله منكر عذاب قبر هستند .
2 . اشاعره و اماميه و جماعتى از معتزله مىگويند : عذاب قبر حق است .
دليل قول اول : قرآن فرموده است :
لا يَذُوقُونَ فِيهَا الْمَوْتَ إِلَّا الْمَوْتَةَ الْأُولى ؛
در آنجا جز مرگ نخستين ، مرگ نخواهند چشيد .
اگر در قبر زنده شوند و معذب ، هر آينه دوباره موت را بايد چشيده باشند و اين خلاف قرآن است .
جواب ما : آيه شريفه در مقام توصيف اهل بهشت است و ضمير « فِيهَا » به بهشت برمىگردد ؛ يعنى اهل بهشت در آنجا موت را نمىچشند پس نعمت‌هاى آنان منقطع نمىشود آن‌گونه كه نعمت‌هاى اهل دنيا با موت قطع مىشود . آيه دلالت ندارد بر