شرح كشف المراد ( فارسى ) — الصفحة ٤٥

مبانى برهان حدوث

3 . عقيدهء متكلمين دربارهء جسميت كل عالم و ريشهء آن ؛

4 . فياض على الاطلاق بودن خداوند و حدوث زمانى ؛

5 . معناى حركت و سكون و اقسام آن و مراد متكلمين ؛

6 . معناى حدوث و قدم و اقسام آن و مراد متكلمين ؛

7 . خواص عمومى ماده مرتبط به اصل اول ؛

8 . ابطال دور و تسلسل در سلسلهء علل و معاليل ؛

9 . حقيقت جسم در نزد فلاسفه و متكلمين ؛

10 . فرق برهان حركت با برهان حدوث ؛

11 . حقيقت زمان چيست ؟

12 . چرا تصادف باطل است ؟

13 . عمده دليل متكلمين براى حدوث زمانى ؛

14 . خاتمهء مبانى و بيان چند نكته .

مبانى برهان حدوث

مبانى برهان حدوث

اصل اول و دوم : يكى از مباحث پرجاروجنجال اين است كه آيا مادهء اوليه قديم بوده و سرآغازى ندارد ، يا اين كه از نقطهء معينى آغاز مىگردد ؟ در اينجا بحثى ميان فلاسفه و متكلمين است و بحث ديگرى ميان متكلمين و ماترياليست‌ها و بحث ديگر ميان فلاسفه و ماترياليست‌ها :

بحث اول : نظر به اين كه متكلمين حدوث را تنها حدوث زمانى مىگرفتند نه حدوث ذاتى ، و از طرفى ملاك نيازمندى ممكنات به واجب را حدوث ( وجود بعد العدم ) مىدانستند .

از طرفى در كنار معصومين عليهم السّلام سخن از حدوث به ميان آمده است ، و از طرفى گروهى از فلاسفه يونان قائل به قدم زمانى عالم بوده و از پيروان مكتب‌هاى آسمانى مىخواستند كه اگر شما مدعى حدوث زمانى هستيد ، بايد بر مدعاى خويش دليل بياوريد و . . .