شرح كشف المراد ( فارسى ) — الصفحة ٤١٢

3 . وقوع عدم عالم و چگونگى آن

سؤال داريم :

1 . آيا روزى خواهد رسيد كه عالم هستى ، يعنى مجموعهء آسمان‌ها و زمين و ما فيهما و ما بينهما هلاك و نابود شوند و جهانى نو بنيان‌گذارى شود ؟

2 . كيفيت و نحوه اعدام و نابودى اين عالم به چه نحوى است ؟

جواب سؤال اول : كاملا روشن است كه تنها راه اثبات وقوع ، دلايل نقلى و آيات قرآن است و عقل فقط مىتواند امكان را ثابت كند كه ثابت كرد ، ولى اين‌گونه نيست كه هرآنچه ممكن شد روزى واقع هم بشود . پس عقل در اين باب سردرگم است و بايد به سراغ شرع رفت البته شرع و قرآنى كه پيش از اين با برهان و دليل عقلى صدق و حقانيت آن و وحى بودن آن و اين كه : ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى * إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحى « 1 » و اين كه كذب بر خداوند محال است به اثبات رسيده است ، فلذا شرع متكى بر عقل است .

به سراغ قرآن مىرويم و پاى درس اين كتاب آسمانى مىنشينيم . خوشبختانه آيات بىشمارى به اين معنا تصريح كرده كه در كتاب به برخى از آنها اشاره شده است :

1 . هُوَ الْأَوَّلُ وَ الْآخِرُ ؛ يعنى سرآغاز همه موجودات اوست پس موجودات مبداء دارند ؛ يعنى نبوده و بعد به وجود آمده‌اند و سرانجام همه موجودات هم اوست پس موجودات پايان دارند ؛ يعنى روزى هم نابود خواهند شد .

2 . كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ ؛ يعنى بدون استثنا جميع اشيا و ممكنات هلاك شونده و نابودشدنى هستند و يگانه حقيقتى كه مرگ و نيستى و هلاكت هرگز به سراغ او نخواهد آمد ذات مقدس بارى تعالى است .

3 . كُلُّ مَنْ عَلَيْها فانٍ * وَ يَبْقى وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِ ؛ يعنى هر آن كسى كه بر اين عالم است فانى و رفتنى است . روزى همه نابود مىگردند و تنها ذات حق تبارك و تعالى باقى مىماند .

و ده‌ها آيه ديگر . . .


( 1 ) . سوره نجم ، آيه 3 و 4 .