شرح كشف المراد ( فارسى ) — الصفحة ٣٣

فصل اول اثبات وجود خداوند

ما رأيت شيئا إلّا رأيت اللّه قبله و معه و بعده .

و در جاى ديگر مىفرمايد :

لو كشف الغطاء ما ازددت يقينا . « 1 »

و يا به فرمودهء عارف دل‌سوخته ، باباطاهر :

به دريا بنگرم دريا تو بينم * صحرا بنگرم صحرا تو بينم

به هرجا بنگرم كوه و در و دشت * نشان از قامت رعنا تو بينم

و به فرموده قرآن :

فَأَيْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ .

بارى ، از هر گل و سبزه و نغمه و چمنى و از هر چشمه و آبشار و دريايى و از هر درخت و شاخ و برگ و ميوه‌اى و از زنبور عسل و مورچه تا انسان و از ذرات معلّق تا كيهان و كهكشانى و از هر جلال و جمالى به راحتى براى اثبات ذات حق مىتوان مدد گرفت و گردش ارض و قمر و منظومهء شمسى و از رفت‌وآمد شب‌وروز و پيدايش فصول مختلف و از وجود زبان‌هاى گوناگون و رنگ‌هاى مختلف و هزاران حالت درونى و روانى انسان به آسانى مىتوان به مقصود رسيد و گمشدهء خود را - كه جلال و كبرياييش در همهء گيتى نمايان است - يافت . در حقيقت اين خود ما هستيم كه گم شده‌ايم و بايد خويش را بيابيم تا او را بيابيم ؛ چرا كه هُوَ الْأَوَّلُ وَ الْآخِرُ وَ الظَّاهِرُ وَ الْباطِنُ ، « 2 » و به قول حكيم سبزوار :

يا من هو اختفى لفرط نوره * الظاهر الباطن فى ظهوره

و باز به قول همين حكيم :

ازمة الأمور طرا بيده * و الكل مستمدة من مدده

خدايا ، كمكم كن تا شمشير قلم را مهار كرده و در چهارچوبهء كتاب پيش روم ؛ و گرنه مصداق شعر شاعر خواهم شد كه مىگويد :

اى برتر از خيال و قياس و گمان و وهم * و ز هرچه گفته‌اند و شنيديم و خوانده‌ايم

مجلس تمام گشت و به آخر رسيد عمر * ما همچنان در اول وصف تو مانده‌ايم

( 1 ) . بحار الأنوار ، ج 40 ، ص 153 ، باب 93 . ( 2 ) . سورهء حديد ، آيه 3 .