شرح كشف المراد ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٢
متعلقات تكليف
متعلقات تكليف
متعلقات تكليف
متعلق تكليف از دو حال خارج نيست :
1 . يا اعتقاد قلبى است ؛
2 . و يا عمل جوارحى و جوانحى است .
بخش اول را امور نظرى ، يعنى امورى كه مكلف مأمور است در آنها به نظر و شناخت و عقد القلب ، ناميده و بخش دوم را امور عملى ، يعنى امورى كه مأمور به عمل كردن و به كار بستن آنها هستيم ، مىناميم .
امور نظرى خود داراى دو شعبه است :
الف . يا اين است كه ما مأموريم به تحصيل يقين و حق نداريم به مظنه اكتفا كنيم :
ب . و يا اين است كه ما مأموريم به تحصيل مطلق الاعتقاد ولو يقينى نباشد .
بخش اول ، يعنى امور يقينيه باز دو شعبه دارد :
يكم . يا بايد از طريق براهين عقلى و نقلى يقين پيدا كنيم همانند علم به وجود خدا و توحيد حق و علم و اراده و قدرت حق و . . . در اين موارد راه منحصر به عقل است و از طريق سمع و اينكه قرآن يا سنت گفته كافى نيست .
دوم . و يا بايد از راه دلايل سمعى تحصيل يقين كنيم همانند يقين به معراج جسمانى رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلّم و يقين به معاد جسمانى و يقين به عصمت ائمه و انبيا عليهم السّلام كه با نص قرآنى و يا با سنت متواتره ثابت شدهاند .
و بخش دوم ، يعنى امورى كه ظن هم در آنها كافى است باز دو شعبه دارند :
يكم . احكام شرعى فرعيه كلّيه و جزئيه الهيه از قبيل وجوب جمعه ، حرمت شرب توتون و . . .
دوم . موضوعات خارجيه مثل ظن به قبلهء بلد ، ظن به تذكيه غنم ، ظن به طهارت آب و . . .
و اما امور عملى خود دو شعبه دارند :
الف . احكام شرعيه .
ب . اخلاق و صفات حسنه و رذيله .