شرح كشف المراد ( فارسى ) — الصفحة ٢٢٥
شايسته بودن تكليف
خداى را به ياد آورند .
پس از اين مقدمات مىگوييم : مصالح و منافع بىشمار تكاليف در هر عصر و نسلى عبارت‌اند از :
يكم . تكليف و عبادات سبب رياضت و خودسازى است ؛ زيرا انسان موحد در سايه خوددارى از شهوات و تمايلات نامشروع قدرت مىيابد كه غرايز سركش را كه در وجود اوست تعديل كرده و در مسير صحيح از آنها استفاده كند ؛ نيروى شجاعت را مهار ساخته و براى خدا شمشير بزند ؛ نيروى غضب را تعديل كرده و در برابر منكرات و دشمنان خدا غضبناك شود نه در برابر همسر و فرزندان . مولاى متقيان على عليه السّلام در نهج البلاغه مىفرمايد :
و إنّما هي نفسي أروضها بالتّقوى لتأتي آمنة يوم الخوف الأكبر و تثبت على جوانب المزلق .
همانا من نفس سركش خود را با تقوا تمرين مىدهم و رام مىسازم تا در قيامت با ايمنى وارد صحنهء قيامت شود و در آنجا كه همه مىلغزند ثابت و بىتزلزل بماند .
چنين است كه وقتى در ميدان جنگ خصم دون‌سرشت حضرت آب دهان بر چهره‌اش مىاندازد ، على - آن درياى خشم و غضب الهى - برمىخيزد و پس از مدتى بر سينه خصم نشسته و سر از بدن او جدا مىسازد و در جواب اين‌كه علت اين امر چه بود مىفرمايد : خواستم عملم صددرصد براى خدا باشد . اين است نتيجهء خودسازى و رياضت نفس كه زندگى صددرصد داراى رنگ الهى گرديده است .
دوم . بدين‌وسيله نفس عادت پيدا مىكند كه همواره در امور ماوراى طبيعى و در احوالات مبداء و معاد و كيفيت آفرينش خداوند در عوالم هستى بينديشد و با براهين ساطعه و قاطعه به راز و رمز حقايق غيبيه جهان پىبرد و آگاه مىشود كه زندگى منحصر به زندگى مادى و طبيعى و جهان محسوس نيست .
سوم . وجود تكاليف على الدوام بشر را به ياد وعده‌ها و وعيدهاى الهى انداخته و به بشر متذكر مىشود كه اى انسان‌ها ، پرده‌هاى غفلت را دريده و به فكر قيامت و