هستى شناسى در مكتب صدر المتألهين ( فارسى ) — الصفحة ١٠٦
1 - توحيد ذات و نفى تعدد واجب
است .
3 - در طرح و تحليل مسائل وحدت و كثرت و تصوير وحدت در كثرت و كثرت در وحدت و تحكيم قاعده « الواحد » و مسئلهء « بسيط الحقيقة كلّ الأشياء » نقش مؤثرى دارد و همچنين . . . .
ولى با همهء اينها ، ثمرات مستقيم اين بحث امورى است كه در ذيل به آنها اشاره مىشود :
1 - توحيد ذات و نفى تعدد واجب
1 - توحيد ذات و نفى تعدد واجب
توحيد ذات يكى از مسائل مهم فلسفى است كه براساس اصالة الوجود استوار است . زيرا برهان توحيد ذات اين است كه اگر واجب متعدد باشد ، لازمهء تعدد اين است كه ميان آنها « ما به الإشتراك و ما به الإمتيازى » باشد ، در اينصورت هردو واجب مركّب بوده و لازمهء آن احتياج واجب به اجزاى خويش است و احتياج هرگز با مقام واجب الوجود ، سازگار نيست .
« ابن كمونه » فيلسوف معروف قرن هفتم « 1 » ، در برابر اين برهان طرح شبهه كرده مىگويد :
« لماذا لا يجوز أن يكون هناك هويتان بسيطتان متباينا الذات ليس بينهما قدر إشتراك ، حتى يحتاج إلى
( 1 ) . سعد بن منصور بغدادى ملقب به عز الدولة ، معروف به ابن كمونة كه در سال 683 و يا 690 ق در عراق درگذشته است . مرحوم حكيم سبزوارى شبهه او را در منظومه خود چنين تقرير مىكند : هويتان به تمام الذات قد * خالفتا لابن الكمونة استند و ارفع بان طبيعة ما انتزعت * ممّا تخالفت بما تخالفت