هستى شناسى در مكتب صدر المتألهين ( فارسى ) — الصفحة ٩٥

6 - دلايل قول به اصالت ماهيت

سر سلسلهء اين گروه شيخ اشراق است ، وى با اين‌كه از متصلبين در اصالت ماهيت است ، ولى دربارهء واجب الوجود ، وجود را اصيل دانسته و از مبناى خود صرف‌نظر كرده است .

در آغاز رساله ، علّت گرايش شيخ اشراق و اتباع وى را به اصالت ماهيت بيان كرديم ، ديگر نيازى به تكرار نيست . و اينك به برخى از دلايل وى كه در حقيقت جز شكوك و شبهات چيزى نيست اشاره مىنماييم .

اين شكوك و شبهات در « اسفار » و كتب ديگر مرحوم آخوند موجود است و در هيچ كتابى مانند « المشاعر » « 1 » به طور منظم گردآورى نشده است .

مجموع شبهات وى از هشت وجه تجاوز نمىكند كه به برخى از آنها در اين رساله اشاره مىنماييم و پاسخ قسمت اعظم اين شبهات با توجه به اصول حكمت متعاليه روشن است .

1 - اگر وجود اصيل و متحقّق و حاصل در اعيان باشد ، بايد حمل موجود بر وجود صحيح باشد ، يعنى بتوانيم بگوييم : الوجود موجود ، يعنى شيء ثبت له الوجود ، در اين موقع نقل كلام به آن وجود

( 1 ) . به ص 18 تا ص 26 مراجعه فرماييد .