تجريد شرح نمط هفتم از كتاب الاشارات و التنبيهات شيخ الرئيس ابن سينا ( فارسى ) — الصفحة ٤١١

پاسخ اوّل :

قرآن كريم در زمينهء كيفرهاى الهى مىگويد :

وَ مَنْ جاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلا يُجْزى إِلَّا مِثْلَها وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ ؛ « 1 »

هركس مرتكب كار بد شود ، جز به مانند آن كيفر داده نمىشود و ستمى بر آنها نخواهد شد .

در آيهء ديگر مىفرمايد :

ذلِكَ جَزَيْناهُمْ بِما كَفَرُوا وَ هَلْ نُجازِي إِلَّا الْكَفُورَ ؛ « 2 »

اين كيفر را به‌سبب كفرانشان به آنها داديم و آيا جز كفران‌كننده ، كسى را كيفر مىدهيم ؟

در آيهء ديگرى پس از بيان مجازات دنيوى قوم عاد و ثمود و فرعون مىفرمايد :

فَصَبَّ عَلَيْهِمْ رَبُّكَ سَوْطَ عَذابٍ * إِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصادِ ؛ « 3 »

پروردگارت تازيانهء عذاب را بر آنها فروريخت . يقينا پروردگارت در كمين‌گاه ستم‌كاران است .

امير المؤمنين عليه السّلام دربارهء آيهء فوق فرمود :

إنّ معناه أنّ ربّك قادر أن يجزي أهل المعاصي جزاءهم ؛ « 4 »

معنايش اين است كه پروردگار تو قادر است كه اهل گناه را كيفر دهد .

شيخ الرئيس به اين اشكال دو پاسخ داده است :

پاسخ اوّل :

پاسخ اوّل :

او مىگويد :

و أمّا الّذي يكون على جهة أخرى من مبدإ له من خارج فحديث آخر ؛

( 1 ) . انعام ( 6 ) آيهء 16 . ( 2 ) . سبأ ( 34 ) آيهء 17 . ( 3 ) . فجر ( 89 ) آيه‌هاى 13 و 14 . ( 4 ) . مجمع البيان ، ذيل آيهء 14 سورهء فجر .