تجريد شرح نمط هفتم از كتاب الاشارات و التنبيهات شيخ الرئيس ابن سينا ( فارسى ) — الصفحة ٣٧٧
2 . اكثريت داشتن گنه‌كاران
پاسخ :
پاسخ :
شيخ الرئيس در پاسخ اين اشكال مىگويد :
و لا يقعنّ عندك أنّ السّعادة في الآخرة نوع واحد ؛
مبادا چنين گمان كنى كه سعادت اخروى نوع واحدى است .
چنين نيست كه هركس از يقين بىبهره است يا به علمى ناقص دست يافته است ، گرفتار شقاوت دايمى باشد . شقاوت دايم از آن كسانى است كه گرفتار جهل مركّبند يا اگر گرفتار جهل مركّب نيستند ، اعمال شرك‌آميز و كفر آلودشان ، موجب خلود آنها در عذاب دوزخ شود .
ديگر مردم اگر به كمال علمى رسيده‌اند ، اشرف و اكمل اهل سعادتند و اگر به كمال علمى نرسيده‌اند ، در درجات پايين‌ترى قرار دارند . براى همين است كه شيخ الرئيس به منظور تكميل مطلب بالا مىگويد :
و لا يقعنّ عندك أنّ السّعادة لا تنال إلّا بالاستكمال في العلم و إن كان ذلك يجعل نوعها نوعا أشرف ؛
و مبادا چنين پندارى كه سعادت جز از راه رسيدن به كمال علمى به دست نمىآيد ؛ هر چند كه كمال علمى ، نوع سعادت را شريف‌ترين نوع مىسازد .
آرى ، سعادت را مراتبى است و برترين نوع آن ، در خور كسانى است كه به يقين رسيده و از هرگونه شك و ريبى به دورند . هرچند كه اينان نيز مراتبى دارند .
2 . اكثريت داشتن گنه‌كاران
2 . اكثريت داشتن گنه‌كاران
از آن‌جا كه معصومان از گناه ، بسيار اندكند و بيشتر مردم ، گرفتار گناهانى اندك يا بسيارند و هركسى بايد كيفر ذرّة المثقال عمل شرّ خود را ببيند ، بايد حكم كنيم كه شر بر انسان‌ها غلبه دارد . قرآن كريم مىفرمايد :