سفينه حافظ ( فارسى ) — الصفحة ٦٣٦

م - رباعيات - يك‌صد و هشتاد و دو رباعى

70

وقتست كه مستان بطرب برخيزند * و ندر مى و معشوق و رباب آويزند

يك‌چند تقاص عمر فانىشده را * در جام و قدح خون صراحى ريزند

71

وقتست كه بلبل از گل آشوب كند * فرّاش چمن ز باده جاروب كند « 1 »

گل پيرهن دريدهء خون‌آلود * از جور رخ تو بر سر چوب كند

72

وقتست كه بلبل به گل آواز كند * اين ناله در افزايد و آن ناز كند

بلبل سخن و فصاحت آغاز كند * تا گل بشكر خنده دهن باز كند

73

بردار دل از مادر دهر اى فرزند * با نصف اخير شوهرش در پيوند

اى قلب بدانى اين‌چنين نقادى « 2 » * چون حافظ اگر شوى ببويش خرسند

74

تا كار بكام دل مجروح بود * تا ملك تنم بىملك روح بود

اميد من آنست ز درگاه خدا * كابواب سعادت همه مفتوح بود

75

گفتم كه مگر يار مرا خواهد بود * وز لعل لبش كار مرا خواهد بود

كى دانستم كه از گلستان رخش * گل با دگرى خار مرا خواهد بود

76

گويند كه فردوس برين خواهد بود * فردا مى ناب و حور عين خواهد بود

گر ما مى و معشوق گزيديم چه باك * چون عاقبت كار همين خواهد بود

77

با مردم نيك بد نمىبايد بود * در باديه ديو و دد نمىبايد بود « 3 »

مفتون معاش خود نمىبايد شد * مغرور بفضل خود نمىبايد بود

78

با مى بكنار جوى مىبايد بود * وز غصه كناره جوى مىبايد بود

اين مدت عمر ما چو گل ده روزست * خندان‌لب و تازه‌روى مىبايد بود


( 1 ) سيف‌پور فاطمى معتقدست رباعى ( 71 ) متعلق بكمال الدين اسماعيل اصفهانى مىباشد . ( 2 ) اين مصرع در پژمان « بىقلب ندانى اين چنين شخصى را » آمده و گويند غرض از اين رباعى اينست كه دل از دنيا اگر برداشتى يعنى مردى و با نصف آخر شوهر دنيا كه آسمان باشد و نصف آن مان است پيوند خواهى كرد يعنى جاودان خواهى ماند - اللّه اعلم بالصواب . ( 3 ) يكتائى رباعى ( 77 ) را از عماد فقيه مىداند .