سفينه حافظ ( فارسى ) — الصفحة ٢١٩

[ كارم ز جور چرخ به سامان نمىرسد ]

هزار نقد ببازار كاينات آرند * يكى به سكّهء صاحت عيار « 1 » ما نرسد

دريغ قافلهء عمر كان‌چنان رفتند * كه گردشان بهواى ديار ما نرسد

هزار نقش برآيد ز كلك صنع و يكى * بدلپذيرى نقش نگار ما نرسد

دلا ز طعن حسودان مرنج و ايمن باش * كه بد بخاطر اميدوار ما نرسد

چنان بزى كه اگر خاك ره شوى كس را * غبار خاطرى از رهگذار ما نرسد

بسوخت حافظ و ترسم كه شرح قصهء او * بسمع پادشهء كامگار ما نرسد « 2 » [ 1 ]

[ كارم ز جور چرخ به سامان نمىرسد ]

[ كارم ز جور چرخ به سامان نمىرسد ]

76 * شماره مسلسل 218

كارم ز جور چرخ به سامان « 3 » نمىرسد * خون شد دلم ز درد و بدرمان نمىرسد

چون خاك راه پست شدم ليك همچنان * تا آب‌رو نمىرودم نان نمىرسد

از دستبرد جور زمان اهل درد را * اين غصه بس كه دست سوى جان نمىرسد

سيرم ز جان خود بدل راستان ولى * بيچاره را چه چاره كه فرمان نمىرسد

در آرزوت گشته گران‌بار غم دلم * آوخ كه آرزوى من ارزان نمىرسد « 4 »

تا صدهزار خار نمىرويد از زمين * از گلبنى گلى بگلستان نمىرسد

يعقوب را دو ديده ز حسرت سفيد گشت * و آوازه‌اى ز مصر بكنعان نمىرسد

پى پاره‌اى « 5 » نمىكنم از هيچ استخوان * تا صدهزار زخم بدندان نمىرسد

از حشمت اهل جهل بكيوان رسيده‌اند * جز آه اهل فضل بكيوان نمىرسد


( 1 ) در قدسى « كامل عيار » نوشته شده است ( 2 ) كامكار هم گفته‌اند . ( 3 ) نظام و آراستگى ( 4 ) اين بيت در قدسى و سودى نيست ولى در هاشم رضى هست ( 5 ) ريشه و پى چسبيده به استخوان

[ 1 ] پاورقى غزل 75 - گويند حافظ اين غزل را دربارهء خواجه قوام الدين محمد عيار از سرداران و وزير شاه شجاع كه به فرمانش در ( 764 ) كشته شد گفته است ولى جز تصور چيزى نيست .