چكيده مقالات اولين همايش بين المللى ميراث مشترك ايران و عراق ( فارسى ) — الصفحة ٣٩٠

جايگاه زبان فارسى در ادبيات كلاسيك كردى

جايگاه زبان فارسى در ادبيات كلاسيك كردى

جايگاه زبان فارسى در ادبيات كلاسيك كردى

دكتر خيرالله آچار

چكيده

در قلمرو دولت عثمانى زبان فارسى نفوذ زيادى داشت و به موازات زبان عربى در مدارس ، مكتب خانه‌ها و حوزه‌هاى علميه مورد استفاده قرار مىگرفت . در مناطق كردنشين عثمانى هم فارسى نويسى از گذشته‌هاى دور رايج بود . مدارس كردى در عثمانى سابقه‌اى 800 ساله داشتند و مدتها پيش از شكل گيرى دولت عثمانى در آن‌ها زبان فارسى آموزش داده مىشد و فارسى نويسى وجود داشت . اين نكته را بايد متذكر شد كه ادبيات كردى در اين مدارس و توسط عالمان آن‌ها پديدار شد . يادگيرى زبان فارسى سبب شد كه شاعران كرد از همان ابتدا با گنجينه غنى ادبيات فارسى آشنا شده و از آن بهره ور شوند . از ملاى جزيرى تا فقيه طيران ، احمد خانى ، ملاى باطئى ، شيخ شمس الدين قطب اخلاط ، سياهپوش ، پرتو بيگ هكارى و شيخ احمد فقير همه از اين مدارس برخاسته و با زبان فارسى آشنا بودند و با آن شعر مىسرودند . يكى از مهم‌ترين اين شعرا وداعى بود كه در ناحيه ميكس به دنيا آمد . او در ديوان اشعارش در كنار شعر كردى ، اشعارى را هم به زبان فارسى سروده است . در اين مقاله اشعار فارسى او و بسيارى ديگر از شعراى كرد حوزه عثمانى برسى خواهند شد و نشان داده خواهد شد كه شاعران كرد تا چه‌اندازه از ادبيات فارسى بهره گرفته‌اند .

كليد واژه : ادبيات كردى ، ملاى جزيرى ، فقيه طيران ، احمد خانى ، ملاى باطئى ، شيخ شمس الدين قطب اخلاط ، سياهپوش ، احمد فقير ، وداعى .