چكيده مقالات اولين همايش بين المللى ميراث مشترك ايران و عراق ( فارسى ) — الصفحة ٣٤١
بررسى اقدامات عمرانى صفويان بر روند توسعه معمارى حرم كاظمين
بررسى اقدامات عمرانى صفويان بر روند توسعه معمارى حرم كاظمين
بررسى اقدامات عمرانى صفويان بر روند توسعه معمارى حرم كاظمين
على زارعى « 1 »
حسن‌هاشمى زرج آباد « 2 »
چكيده
با روى كار آمدن دولت صفوى و قدرت گرفتن مذهب تشيع به عنوان مذهب رسمى ايران از يك طرف به جهت مقابله ايدئولوژيكى با دشمنان ديرينه خود يعنى امپراطورى عثمانى و ازبكان و اتحاد ملى در برابر آنان و از سوى ديگر به خاطر اينكه به حكومت خود جنبه روحانى و تقدس و مشروعيت ببخشند خود را از تبار ائمه اطهار معرفى كرده و سعى وافر در توسعه و مرمت و بازسازى مقابر ائمه ، امامزاده‌ها ، علماء و مقدسين صورت گرفت به طورى كه تعدادى از آن‌ها به صورت مجموعه‌هاى بزرگ و معتبر با پشتوانه مالى فراوان درآمدند . با فتح بغداد توسط شاه اسماعيل صفوى در سال 914 هجرى قمرى و زيارت حرم كاظمين ، اقدامات عمرانى گسترده‌اى در جهت تجديد بنا و توسعه حرم مطهر و نيز نسبت به تعيين خادمان و مؤذن و نگهبانان و رفع نيازمندىهاى ديگر مجوعه دستوراتى را صادر نمود . با تصرف مجدد بغداد توسط شاه عباس اول و ثبات اوضاع و استقرار امنيت ، دستور داد تا خرابىهايى كه بر اثر جنگ ها و آشوب‌ها در حرم مطهر ايجاد شده بود باز سازى كنند و اين اقدام مهم تا زمان سلطنت شاه صفى اول به طول انجاميد . هنر اسلامى ايرانى صفويان نه تنها در عناصر كالبدى حرم بلكه در نقاشيها و كاشى كارى ها ، آيينه كارى و مينا كارى ، تذهيب و منبت كارى و خاتم كارى درها و صندوق حرم قابل مشاهده است . شناخت تحولات هنر و معمارى عصر صفوى در مجموعه حرم مطهر كاظمين با تاكيد بر متون و اسناد تاريخى و شواهد باستان شناسى موجود ، از اهداف و روش‌هاى تحقيق در انجام پژوهش مذكور مىباشد .
كليد واژه : حرم كاظمين ، صفويان ، هنر معمارى ، باستان شناسى .
( 1 ) . دانشجوى دكترى و عضو هيات علمى دانشگاه بيرجند / azareie @ birjand . ac . ir ( 2 ) . استاديار گروه باستان شناسى دانشگاه بيرجند / hhashmi @ birjand . ac . ir