چكيده مقالات اولين همايش بين المللى ميراث مشترك ايران و عراق ( فارسى ) — الصفحة ٣٢٦

انديشه سياسى از دوره آغاز شهرنشينى تا دوره اكّد به استناد داده‌هاى باستان شناسى

انديشه سياسى از دوره آغاز شهرنشينى تا دوره اكّد به استناد داده‌هاى باستان شناسى

انديشه سياسى از دوره آغاز شهرنشينى تا دوره اكّد به استناد داده‌هاى باستان شناسى

دكتر كريم حاجى زاده

زينب خسروى

چكيده

تمدّن بين النهرين ، غنىترين تمدّن شرق باستان است . از اين تمدّن آثار باستانى فراوانى برجاى مانده ، اين آثار در حوزه‌ى هنر سياسى قرار دارد . داده‌هاى باستانىِ تمدن بين النهرين حاكى از شكل‌گيرى دولت و فعاليت‌هاى مبنى بر وجود انديشه‌ى سياسى از حدود هزاره سوم پيش از ميلاد مىباشد ؛ اين در حالى است كه بسيارى مهد انديشه سياسى را يونان باستان مىپندارند ؛ زيرا در آثار برجاى مانده از تمدن بين النهرين به طور غير مستقيم به مقولات سياسى ، به ويژه نظام ساختار سياسى توجه شده‌است . اين توجه غيرمسقيم به دليل انديشه و جهان‌بينى خاص حاكم در اين جوامع است كه در چارچوب آن وجود جامعه سياسى از بديهيات تلقى مىگردد . در اين مقاله سعى بر آن است تا به استناد داده‌هاى باستان شناسى و دانش اسطوره‌شناسى ، از رهگذر روش تحليل محتوا و تاريخى ، چگونگى تئوريزه‌شدن انديشه‌ى سياسى بين النهرين باستان در دوره آغاز شهرنشينى و ايجاد پايه‌هاى اصلى آن در دوره سومر و اكّد بررسى گردد . پايه‌هاى انديشه‌ى سياسى بين النهرين بعدها مورد بهره‌برداى سلسله سوم اور ، بابل قديم و آشور قرار گرفت . با توجّه به اين كه فرهنگ بين النهرين تاثير گسترده و پايدارى بر مناطق همجوار داشت ، مىتوان با شناخت فرآيند تئوريزه‌شدن انديشه سياسى اين سرزمين و بنيادهاى اصلىاش ، تاثيرات آن را بر مناطق پيرامونى ، نظير ايران پيگيرى نمود .

كليد واژه : انديشه سياسى ، داده‌هاى باستان شناسى ، دانش اسطوره‌شناسى ، بين النهرين ، آغاز شهرنشينى ، سومر ، اكّد .