چكيده مقالات اولين همايش بين المللى ميراث مشترك ايران و عراق ( فارسى ) — الصفحة ٣٢٣
تاثيرپذيرى ابواب الجنان از كشف الغُمَّة فى معرفة الائمة
تاثيرپذيرى ابواب الجنان از كشف الغُمَّة فى معرفة الائمة
تاثيرپذيرى ابواب الجنان از كشف الغُمَّة فى معرفة الائمة
دكتر محمد رضا پور نجاريان « 1 »
ندا حاتم پور « 2 »
چكيده
كشف الغُمَّه فى معرفة الائمة نوشتة ابوالحسن بهاء الدين على بن عيسى بن ابىالفتح هكّارى مشهور به بهاء الدين ارْبِلى ، محدث ، شاعر و اديب امامى مذهب قرن هفتم است . موضوع كتاب در احوال و اخبار پيامبر گرامى اسلام ( ص ) ، فاطمه ( ع ) و ائمه اثنا عشر ( ع ) است كه مؤلف در هر باب به شيوه خود ابتدا روايات را از اهل سنت و سپس از طريق شيعه روايت كرده و در پايان هر باب نيز قصايدى در مدح و رثاء مندرج ساخته است ، در 12 باب به تعداد نام ائمه ، نگارش اين اثر در دو جزء در رمضان 687 به اتمام رسيد .
كتاب ابواب الجنان ، اثر ملا رفيع الدين محمد واعظ قزوينى ، شاعر ، عالم و فاضل سدة يازدهم هجرى و از علماى اماميّه است كه بر علوم عقلى و نقلى آگاهى داشته است . اين اثر پيرامون چهارده صفت رذيلة انسانى چون كبر ، طمع ، ريا و . . . است كه طى چهارده مجلس همراه با آيات ، احاديث و حكايت‌هايى از زندگانى پيامبران ، ائمة اطهار و بزرگان دين ذكر شده است . از آنجا كه احاديث و رواياتى چون سبب ملقّب گشتن امام چهارم به « زين العابدين » و حكايت‌هايى از زندگانى امام حسين ( ع ) و ديگر ائمة اطهار بر گرفته از كشف الغمّة است ، اين مقاله بر آن است كه شيوه‌هاى تاثيرپذيرى ابواب الجنان را از كشف الغُمَّة بررسى نمايد .
كليد واژه : كشف الغمّة ، بهاء الدين اربلى ، ابواب الجنان ، ملا واعظ قزوينى ، ادبيات تعليمى قرن 7 و 11 .
( 1 ) . عضو هيأت علمى و دانشيار زبان و ادبيات فارسى دانشگاه يزد / reza najjarian @ yahoo . com ( 2 ) . كارشناس ارشد زبان و ادبيات فارسى / neda hatampur @ yahoo . com