چكيده مقالات اولين همايش بين المللى ميراث مشترك ايران و عراق ( فارسى ) — الصفحة ٢٥٠

درنگى در نقش دار العلم‌هاى ايران و عراق در توسعه فرهنگ و تمدن اسلامى

درنگى در نقش دار العلم‌هاى ايران و عراق در توسعه فرهنگ و تمدن اسلامى

درنگى در نقش دار العلم‌هاى ايران و عراق در توسعه فرهنگ و تمدن اسلامى

سيدرضا سليمانزاده نجفى « 1 »

محمد رحيمى خويگانى « 2 »

چكيده

توليد علم و دانش و دانشمندان ماهر در هر زمينه‌اى يكى ازمهم‌ترين عواملِ پيشرفت جوامع و تمدنها است . مسلمانان در قرن‌هاى آغازين اسلامى با درك درست اين مسئله ، براى رسيدن به هدف توليد علم دست به تاسيس مراكزى با نام « دار العلم » زدند كه نقش دانشگاههاى امروزى را بر عهده داشت ، پژوهش حاضر در صدد است تا نقش دار العلم‌هايى كه در سرزمين‌هاى ايران و عراق امروزى قرار داشته‌اند و به نوعى نقش تمدن سازى ( توليد علم ، دانشمندان و پژوهش و آموزش ) را بر عهده داشتند ، مورد بررسى و تحليل قرار داده جايگاه آن‌ها را مشخص گرداند .

مهمترين يافته‌هاى اين پژوهش نشانگر آن است كه از ميان تعداد بىشمار دار العلم‌هايى كه در بلاد اسلامى تاسيس شد ، بيشتر آن‌ها مانند دارالعلم بغداد يا دار العلم نيشابور در مناطقى بوده است كه امروزه ايران و عراق خوانده مىشود ، اين مسئله به خوبى پرچمدارى و طلايه‌دارى اين دو سرزمين را در توسعه تمدن اسلامى نشان مىدهد .

كليد واژه : توليد علم ، دار العلم ، تمدن اسلامى ، بغداد ، نيشابور .


( 1 ) . استاديار گروه عربى دانشگاه اصفهان / rezanajafi 84 @ yahoo . com ( 2 ) . دكترى زبان عربى دانشگاه اصفهان / rahimim 65 @ gmail . com