چكيده مقالات اولين همايش بين المللى ميراث مشترك ايران و عراق ( فارسى ) — الصفحة ٢٤٤
مطالعه ميزان اثرپذيرى معمارى اتابكان عراق از سبكهاى رايج در معمارى ايرانى
مطالعه ميزان اثرپذيرى معمارى اتابكان عراق از سبكهاى رايج در معمارى ايرانى
مطالعه ميزان اثرپذيرى معمارى اتابكان عراق از سبكهاى رايج در معمارى ايرانى
زينب افضلى « 1 »
زياد احمد محمد « 2 »
چكيده
متعاقب سقوط سلجوقيان ايران ، بازمانده‌هاى خاندان سلجوقيان در تركيه ، عراق و سوريه حكومت‌هاى مستقلى تشكيل دادند . يكى از اين حكومت‌ها ، حكومت اتابكان عراق است كه از كردها و ترك‌هاى عراق تركيب يافته و بر شهرهاى موصل ، اربيل ، سنجار و داقوق فرمانروايى مىكردند . در اين ميان حكومت اتابكان اربيل در زمان مظفر الدين كوكبرى ( 586 - 630 ق ) جايگاه ويژه‌اى يافته و به اوج شكوفايى رسيدند . اين فرمانروايان نسبت به احداث مستحدثاتى در سرزمينهاى تحت حكمرانى خود مبادرت ورزيدند كه از جمله آن‌ها مسجدى بزرگ در شهر اربيل بود . در شرايط حاضر بجز مناره اين مسجد هيچ عنصر ديگرى از آن اثر شكوهمند باقى نمانده است .
در نوشتار حاضر تلاش شده تا با اتكاء به تحقيقات باستان شناسى ، ضمن تبيين ويژگيهاى معمارانه و هنرى اين اثر و مقايسه آن با مناره‌هاى سلجوقى ايران ( نظير منارهاى گلپايگان ، سميران ، چهل دختران اصفهان ) ، ميزان تاثير پذيرى اتابكان عراق از سبكهاى رايج در معمارى ايرانى سنجيده شود . هدف آن است تا بدين وسيله شاخصه‌ها و نشانه‌هاى تعيين كننده قلمرو فرهنگى ايران بزرگ شناسايى و مورد احصاء قرار گيرند . روش انجام پژوهش در اين مقاله توصيفى و تحليلى است و گردآورى اطلاعات به صورت كتابخانه‌اى و ميدانى انجام شده است .
كليد واژه : معمارى ايرانى ، معمارى اسلامى ، سلجوقيان ايران ، اتابكان عراق ، شهر اربيل .
( 1 ) . دانشجوى دكترى دوران اسلامى دانشگاه تهران / afzali . zeynab 7 @ gmail . com ( 2 ) . دانشجوى دكترى دوران اسلامى دانشگاه تهران .