چكيده مقالات اولين همايش بين المللى ميراث مشترك ايران و عراق ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٩
ويژگىهاى مكاتب نگارگرى بغداد و سلجوقى براساس نسخ مصور دوران عباسى و سلجوقى
ويژگىهاى مكاتب نگارگرى بغداد و سلجوقى براساس نسخ مصور دوران عباسى و سلجوقى
ويژگىهاى مكاتب نگارگرى بغداد و سلجوقى براساس نسخ مصور دوران عباسى و سلجوقى
ميترا شاطرى « 1 »
سولماز منصورى « 2 »
چكيده
با حكومت عباسى در جهان اسلام و سلجوقى در ايران به طور همزمان ، مراكز ساخت كاغذ با رواج بيش از پيش استفاده از كاغذ ، توسعه يافت و حمايت‌هاى درباراين حكومت‌ها ، از هنرمندان و مترجمان آثار علمى ، ادبى ، پزشكى و ديگر علوم ، زمينه نگارگرى كتب فراهم گشت و به تدريج اين هنر به صورت هنرى مستقل و ارزنده مورد توجه قرارگرفت . دو مكتب هنرى نگارگرى بغداد و سلجوقى داراى ويژگىهاى مشترك بسيارى هستند ، آنچنانكه بسيارى از پژوهشگران و صاحبنظران ، دو مكتب را يكى دانسته‌اند . اين در حالى است كه با تأمل بر نگاره‌هاى موجود در اين دو مكتب ، مىتوان پى به وجوه افتراق ميان نگاره‌هاى نسخ هر مكتب برده به وجهى كه براى هر يك ، ويژگىهاى مستقل برشمرد .
اين پژوهش در نظر دارد با مطالعه نگاره‌هاى برخى از نسخ مصور دوران عباسى و سلجوقى به ويژگىهايى چون صحنه‌آرايى ، تركيب‌بندى و رنگ‌بندى مكاتب بغداد و سلجوقى پرداخته و وجوه اشتراك و افتراق اين دو مكتب را بيان كند . نتايج اين مطالعه مىتواند در احياى شيوه‌هاى نگارگرى آن دوره و استفاده آن در طراحى هاى كتب در دوران معاصر مفيد باشد . با توجه به مطالعات صورت گرفته ، نسخه‌هاى مصور نام برده مكاتب بغداد و سلجوقى تفكيك شده و تمام وجوه اشتراك و افتراق آن‌ها مشخص شده و در نهايت اثبات تفكيك اين دو مكتب ارائه خواهد شد . روش پژوهش حاضر به صورت تاريخى تطبيقى و روش‌يافته‌اندوزى با استفاده از منابع كتابخانه‌اى و موزه‌اى است .
كليد واژه : نگارگرى ، مكتب بغداد ، مكتب سلجوقى ، نسخ خطى مصور ، تصويرگرى .
( 1 ) . استاديار دانشگاه شهركرد / mshateri @ yahoo . com ( 2 ) . كارشناس ارشد دانشگاه هنر اصفهان / Mansoori . solmaz @ yahoo . com