چكيده مقالات اولين همايش بين المللى ميراث مشترك ايران و عراق ( فارسى ) — الصفحة ١٧١
بررسى تحولات تقسيمات ادارى سده‌هاى نخست پس اسلام در سواد عراق عرب
بررسى تحولات تقسيمات ادارى سده‌هاى نخست پس اسلام در سواد عراق عرب
بررسى تحولات تقسيمات ادارى سده‌هاى نخست پس اسلام در سواد عراق عرب
ياسر ملك زاده « 1 »
چكيده
با جستجو در منابع مشترك ايرانى و عربى در بسيارى از موارد از جمله نظام تقسيمات ادارى ، مىتوانيم به ريشه‌هاى ساسانى برخى عناصر زمينه‌هاى ديگر تمدن اسلامى پى ببريم . سرزمين سواد در صدر اسلام مقام مهمى را دارا بود چرا كه از اين منطقه به عنوان پايگاهى براى آغاز فتوحات استفاده مىشد ، با توجه به اين كه تا پيش از اسلام اين سرزمين در نزد ساسانيان به عنوان دل ايرانشهر شناخته مىشد و پايتخت پادشاهان ايرانى بود ، مىتوان انتظار داشت كه مهمترين منطقه براى مطالعه درباره فرهنگ دربارى ساسانى ، عراق دوره اسلامى .
يكى از زمينه‌هايى كه مىتوان با بررسى آن بخشى از عنصر ايرانى در فرهنگ سرزمين عراق را استخراج كرد ، شيوه تقسيم ادارى بر پايه خراج گيرى است . اين مقاله برآن است با مقايسه آثار جغرافيانويسانى همچون ابن خردادبه ، قدامه و مسعودى و بررسى انعكاس تحول تقسيمات ادارى عراق در اين نوشته‌ها ، نمونه‌اى روشن از اين انتقال ، تحول نظام ادارى و تقسيمات جغرايايى را نشان دهد .
كليد واژه : ايران ، تقسيمات ادارى ، عراق عرب ، ساسانيان ، نظام ادارى ، نظام خراجگيرى .
( 1 ) . دانشجوى دكترى تاريخ ايران باستان دانشگاه تهران . مدرس دانشگاه آزاد اسلامى واحد پرديس .