چكيده مقالات اولين همايش بين المللى ميراث مشترك ايران و عراق ( فارسى ) — الصفحة ١٣٥

بررسى ساختار تحول عارفان سرزمين عراق بر اساس كهن الگوى سفر قهرمان جوزف كمپبل

بررسى ساختار تحول عارفان سرزمين عراق بر اساس كهن الگوى سفر قهرمان جوزف كمپبل

بررسى ساختار تحول عارفان سرزمين عراق بر اساس كهن الگوى سفر قهرمان جوزف كمپبل

مريم شعبانزاده « 1 »

محمد حكيمىفر « 2 »

چكيده

بسيارى از عرفا تحول و دگرگونىهاى روحى در مسير زندگى خود داشته‌اند . برخى از آن‌ها چون ابراهيم ادهم با گذر از زندگى دربارى و پرعيش و نوش پس از يك تحول و انقلاب روحى ، زندگى صوفيانه را برگزيدند و گروهى ديگر مانند فضيل عياض و رابعه عدويه ، راهزنى و مطربى را در زندگى خود قبل از تشرف به عرفان پشت سر گذاشته‌اند . سلوك باطنى عارفان مسلمان از جهات مختلف مطالعه شده است . سرزمين عراق زادگاه عارفان بزرگى چون رابعه عدويه ، معروف كرخى و حسن بصرى بوده است . در اين پژوهش به تحليل انقلاب روحى عارفان مسلمان عراق و نقش آنان در هدايتگرى جامعه با توجه به كهن الگوى سفر قهرمان جوزف كمپبل پرداخته ايم . آيا عارف همچون قهرمان اساطيرى با بلايا و موانع نبرد مىكند ، به تشرف مىرسد و دوباره به سوى مردم باز مىگردد ؟ مرزهاى مشترك عارف و قهرمان اساطيرى / حماسى كجاست ؟ آيا الگو شدن عارف ، همان اسطوره شدن قهرمان است ؟ پاسخ به اين پرسش‌ها و كيفيت سفر و تحول عارف در اين اثر تحليل و بررسى شده است ، تا شايد لايه‌هاى پنهان‌ترى از سفر او به سوى حق آشكار شود . در اين پژوهش در جست‌وجوى الگوها و نظام‌هاى حاكم بر تحولات بزرگان عرفان عراق بوده‌ايم . چگونگى درخود شكستن و باز سازى شدن در الگوهاى عرفانى و اساطيرى / ازلى و ويژگىهايى كه در آن‌ها منجر به اسطوره شدن مىشود مورد بحث قرار گرفته است .

كليد واژه : عارفان عراق ، تحول روحى ، اسطوره قهرمان ، سفر ، جوزف كمپبل .


( 1 ) . دانشيار زبان و ادبيات فارسى دانشگاه سيستان و بلوچستان / shaba nzadeh m @ y ahoo . com ( 2 ) . دانشجوى كارشناسى ارشد زبان و ادبيات فارسى دانشگاه سيستان و بلوچستان / mohamm adhakimifa r @ gmail . com