چكيده مقالات اولين همايش بين المللى ميراث مشترك ايران و عراق ( فارسى ) — الصفحة ١٣٤
پويايىهاى آيين‌هاى نوروز در ميان ساكنان شهرهاى شيعى عراق
پويايىهاى آيين‌هاى نوروز در ميان ساكنان شهرهاى شيعى عراق
پويايىهاى آيين‌هاى نوروز در ميان ساكنان شهرهاى شيعى عراق
پيمان اسحاقى
اميرمهدى مناقبى
چكيده
كشور عراق يكى از سرزمين‌هاى خاورميانه است كه فرهنگ نوروز ، از ديرباز تاكنون در آن برگزار مىشده است . اين آيين نه تنها تاكنون در ميان اقوام كرد و تركمان شمال عراق برگزار مىگردد ، بلكه در ميان ساكنان شهرهاى مذهبى عراق ميانه كه سابقه قرن‌ها تبادل فرهنگى را در خود دارند ، نيز گرامى داشته مىشود . در برگزارى اين رسم در عراق ميانه ، بيش از همه مهاجران ايرانى نقش داشته‌اند كه قرن‌هاست به هدف تحصيل ، تجارت و يا مجاورت اماكن مقدس اين منطقه ، سكونت در آن را انتخاب كرده‌اند . پژوهش حاضر در پى بررسى اين رسم ايرانى ، در ميان ساكنان شهرهاى مذهبى عراق است و بيش از همه تلاش دارد تا نشان دهد : اولًا چگونه اين رسم ايرانى ، درون الهيات شيعى و به تقرير عالمان ايرانى ساكن شهرهاى مذهبى عراق ميانه ، صورتى مقبول و مشروع يافته ؟ دوماً به چه صورتى در اين شهرها صورتى غير بيگانه و بومى يافته و گونه‌هاى درهم‌آميخته از آن به ظهور رسيده ؟ سوماً آيين‌هاى نوروز به چه ترتيبى در ميان نخبگان دينى و عموم مهاجران ايرانى صورت‌بندى مىشده ؟ چهارماً پويايىهاى برگزارى اين آيين به چه مكانيسمى هويتى جهان‌وطنانه به ساكنان شهرهاى مذهبى عراق بخشيده بوده است ؟ از نظر نگارندگان اين مقاله ، علاوه بر برگزارى رسم نوروز در ميان اقوام ساكن شمال عراق ، قدمت برگزارى رسم نوروز در شهرهاى مذهبى اين كشور و مشروعيت مذهبى اين آيين‌ها از منظر عالمان دينى عراقى ، مىتواند به عنوان پتانسيلى ارزشمند براى تقويت و تحكيم روابط دو ملت ايران و عراق در نظر گرفته شود .
كليد واژه : نوروز ، مهاجران ايرانى در عراق ، هويت ، الهيات شيعى .