چكيده مقالات اولين همايش بين المللى ميراث مشترك ايران و عراق ( فارسى ) — الصفحة ١٣١
تاثير بين النهرين در مناطق شرقى زاگرس مركزى دوران مس‌سنگ در ملاير
تاثير بين النهرين در مناطق شرقى زاگرس مركزى دوران مس‌سنگ در ملاير
تاثير بين النهرين در مناطق شرقى زاگرس مركزى دوران مس‌سنگ در ملاير
پروانه احمد طجرى « 1 »
مجيد ساريخانى « 2 »
محمود حيدريان
چكيده
يكى از درخشان‌ترين دوره‌هاى پيش از تاريخ ايران ، دوران مس - سنگ است كه در آن جوامع روستايى اوليه كه در دوران نوسنگى شكل گرفته بودند به اوج شكوفايى خود مىرسند . به طور عمده در باستان شناسى ايران ، ظهور اين دوران با الگوهاى بين النهرين كه از لحاظ چشم‌اندازهاى محيطى با ايران متفاوت است مورد ارزيابى قرار گرفته است . مناطق شرقى زاگرس مركزى به علت نزديكى با بين النهرين بيشترين تاثيرات را از فرهنگ‌هاى پيش از تاريخ اين منطقه داشته‌اند . پژوهش حاضر قصد دارد تا با بررسى و مطالعه فرهنگ‌هاى شرق زاگرس مركزى در دور مس - سنگ تاثيرات بين النهرين را در اين دوران مورد مطالعه قرار دهد . در همين راستا دو سوال قابل طرح است كه عبارتند از : تاثيربين النهرين در دوره مس - سنگ شرق زاگرس مركزى به چه صورت قابل تبيين است ؟ آيا اين مناطق نيز توانسته‌اند در منطقه بين النهرين تاثير متقابل داشته باشند ؟ در همين راستا تعدادى از آثار باستانى شاخص دوران مس‌سنگ ملاير ، يكى از شهرستان‌هاى استان همدان در شرق زاگرس ، به عنوان جامعه آمارى اين پژوهش انتخاب شد تا داده‌هاى سطحى آن‌ها با روش مقايسه‌اى با محوطه‌هاى كليدى اين دوران در بين النهرين مقايسه شوند . يكى از مشخصه‌هاى فرهنگى شرق زاگرس مركزى در اين داده‌ها ، سفال نوع دالما است . به نظر مىرسد در دوران مس - سنگ منطقه شرق زاگرس داراى فرهنگ بومى بوده كه برخى از نمايه‌هاى فرهنگى خود را از بين النهرين گرفته است .
كليد واژه : دوره مس - سنگ ، شرق زاگرس مركزى ، بين النهرين ، دالما ، ملاير .
( 1 ) . دانشجوى كارشناسى ارشد باستان شناسى دانشگاه شهركرد / parva neahmad tajari @ yahoo . com ( 2 ) . استاديار گروه باستان شناسى دانشگاه شهركرد / sari khani majid @ yahoo . com