چكيده مقالات اولين همايش بين المللى ميراث مشترك ايران و عراق ( فارسى ) — الصفحة ١١٣

دوگانگى نگاه شاملو و سياب به اسطوره‌اى مشترك

دوگانگى نگاه شاملو و سياب به اسطوره‌اى مشترك

دوگانگى نگاه شاملو و سياب به اسطوره‌اى مشترك

داود نجاتى « 1 »

يعقوب انصارى « 2 »

خديجه نجاتى « 3 »

چكيده

العازر يكى از مهمترين اسطوره‌هايى است كه مفاهيم شاعرانه و خيال‌انگيز فراوانى در ادبيات به او اختصاص يافته است . داستان زندگى و نوع برخورد او در ماجراى به صليب كشيده شدن حضرت مسيح ( ع ) از موضوعاتى است كه شاعران طلايه‌دار شعر نو در ادبيات پارسى و عربى هر يك از زاويه ديد خود به آن نگريسته و با ابزارها و فضاهاى تكنيكى و هنرى شعر خويش به اين موضوع پرداخته‌اند .

در ذهن احمد شاملو و بدر شاكر السياب ، به عنوان دو پيشگام و پيشاهنگ شعر معاصر ، داستان العازر به صورتى كاملا بكر و تازه بازآفرينى و واكاوى شده است . اين پژوهش ، كوششى تطبيقى - تحليلى در راستاى رسيدن به نگاه دو شاعر ، و استفاده آن دو از اين اسطوره مشترك است .

اين پژوهش گوياى اين مطلب است كه على رغم وجود اسطوره مشترك العازر ، دو شاعر ايرانى و عراقى ، شاملو و سياب ، نگاهى كاملا متفاوت به اين اسطوره و ماجراهاى آن داشته‌اند . شاملو تحت تاثير انديشه‌هاى مسيحيت ، كاركردى مسيحى را در داستان اسطوره‌اى خود دنبال مىكند و از العازر چهره‌اى مثبت ارائه مىدهد ، در صورتى كه سياب ، با ايدئولوژى اسلامى به بازآفرينى اسطوره خويش پرداخته و نمود منفى اين شخصيت اسطوره‌اى را به تصوير كشيده است .

كليد واژه : شاملو ، سياب ، العازر ، اسطوره ، ادبيات تطبيقى .


( 1 ) . دانشجوى دكترى زبان و ادبيات عربى دانشگاه اصفهان / D nejati 1364 @ yahoo . com ( 2 ) . دانشجوى كارشناسى ارشد ادبيات فارسى . ( 3 ) . كارشناس ادبيات فارسى .