آثار الباقيه ( فارسى ) — الصفحة ٣٦١

فصل دهم در اعياد ماه‌هاى سغديان گفتگو مىكند

سغديان نيز ماه‌هاى خود را مطابق چهار قسمت سال تقسيم كرده بودند ، اول نوسرد از ماه‌هاى سغدى اول تابستان بود و ميان ايشان و فارسيان در اوائل سالها و برخى از ماهها اختلافى نبود جز در آن پنج روز كه به سال ملحق شده چنان كه در پيش بيان كرديم و از اين رهگذر چنين كردند كه پادشاهان را بزرگ بدارند و كارهاى خويش را با كارهاى آنان نسنجند و بازگشت جم پادشاه را كه خواهشها را برمىآورد ، روز اول سال دانستند چنان كه شاهان ديگر هم بر اين رأى بوده‌اند .

برخى از مردم بر اين گمان شده‌اند كه سبب اختلاف ميان آغاز اين دو قسم سال ، تفاوتى است كه در ارصاد يافت شده چه ، نياگان ايرانيان سال خورشيدى را سيصد و شصت و پنج روز و قدرى زيادتر از چهار يك روز ميدانستند كه به اندازه يك شصتم ساعت باشد و اين مقدار را جزو همان ربع روز مىدانستند و چون زردشت ظهور كرد و كيش مجوسيت را بياورد و پادشاهان ايران از بلخ بفارس و بابل آمدند و بامور دينى خود اعتنا كردند ارصاد را نيز تجديد نمودند و ديدند كه انقلاب صيفى بآغاز سال سوم كبيسه به اندازه پنج روز مقدم است پس حساب اول خود را ترك