آثار الباقيه ( فارسى ) — الصفحة ٦٩

در پنجه‌ى دزديده شده

از ابو سعيد احمد بن محمد بن عبد الجليل سجستانى شنيدم كه از قدماى سجستان اينطور نقل مىكرد كه ايشان همين ماهها را بنامهاى ديگرى مىخواندند و از فروردين‌ماه آغاز مىكردند و شهور ايشان بدين ترتيب است .

كواذ ، رهو « 1 » ، اوسال ، تيركيانوا « 2 » ، سريزوا ، مريزوا « 3 » ، توزر ، هرانوا ، آركبازوا « 4 » ، كژپشت « 5 » ، گژشن « 6 » ، ساروا و هريك از ماه‌هاى فارسى سى روز است و براى هر روزى در لغت ايشان نامى خاص و اين نامها بقرار ذيل است .

هرمز ، بهمن ، اردىبهشت ، شهريور ، اسفندارمذ ، خرداذ ، مرداذ ، دىبآذر ، آذر ، آبان ، خور ، ماه ، تير ، گوش ، دىبمهر ، مهر ، سروش ، رشن ، فروردين ، بهرام ، رام ، باذ ، دى بدين دين ، ارد ، اشتاذ ، آسمان ، زامياذ ، مارسفند ، انيران .

فارسيان را در اسماء اين روزها اختلافى نيست و روزهاى سىگانه هر شهر را همين اسامى بيك ترتيب شامل مىشود فقط در هرمز اختلاف است كه برخى آن را فرخ مينامند و در انيران كه برخى آن را به روز مىگويند و مجموع اين ايام ماه‌هاى فارسى سىصد و شصت روز مىشود .

در پنجه‌ى دزديده شده

در پنجه‌ى دزديده شده

در پيش گفتيم كه سال حقيقى سىصد و شصت و پنج روز و ربع روز است پارسيان پنج روز ديگر سال را پنجى و اندرگاه گويند سپس اين نام تعريب شد و اندرجاه گفته شد و نيز اين پنج روز ديگر را ايام مسروقه و يا مسترفه ( دزديده شده ) مىنامند زيرا كه در شمار هيچيك از شهور محسوب نمىشود پارسيان اين پنجه دزديده شده را ميان آبان‌ماه و آذرماه قرار دادند و نامهايى كه از براى پنج روز گذاشته‌اند غير از نامهايى است از براى ايام هر ماه نهاده‌اند و من اين اسامى را در دو كتاب و يا دو نفر يكسان نشنيده‌ام و آن نامها اين است اهندگاه - اشتدگاه - اسفندمذگاه - اسفندمذگاه - بهشتش‌گاه - و در كتابى ديگر به اين اسامى يافتم .

اهنوذ - اشتوذ - اسفندمذ - اخشتر - و هستوشت .

ن ب


( 1 ) - كواد ( 2 ) - بتركيانوا ( 3 ) و ( 4 ) - تورز ( 5 ) - آركبازو ( 6 ) - كريشت .