جوحى ( فارسى ) — الصفحة ٧٤٤

نام جحا در اشعار شاعران

نام جحا در اشعار شاعران

نام جحا در اشعار شاعران

اندر اين ايام ما بازار هزل است و فُسوس * كار بوبكر رَبابى دارد و طنز جُحا

( منوچهرى )

تو را سخن نه بدان داده‌اند تا تو زبان * درافكنى به خرافات خنده‌ناك جُحا

( ناصر خسرو )

چو شعر نيك بيابى نظر نبايد كرد * به هزل‌هاى رَبابىّ و طنزهاى جُحا

( اديب صابر )

آن احمقى كه ميرك سينا و جاحظ اند * اندر مقابل جُحا و هَبَنَّقَه

( سوزنى )

بر دشمن تو خندد گردون چو مرد عاقل * بر هزل‌هاى جُحّا بر ژاژهاى طيّان

( پيغو ملك )

بادهء نابم فرست اى آن‌كه دهر * در زمانه مثل تو ديگر نداشت

ور ندارى از كسى ديگر بخر * و اين مثل بر خوان كه جُحّا خر نداشت

( انورى )

مرحوم دهخدا هم در لغت‌نامه ، ذيل جحا ، و هم در امثال و حكم ، ج 2 ص 580 ، ذيل :

جحا خر نداشت ، رباعى فوق را از صاحب نظام الدين يحيى مىآورد ، در صورتى كه در هر دو چاپ ديوان انورى ( سعيد نفيسى ، ص 362 ، و مدرّس رضوى ، ص 92 و 572 ) ديده مىشود . و در امثال و حكم ، در جواب رباعى فوق ، آمده است :

اى خداوندى كه از لطف و كرَم * دهر مانندت كسى ديگر نداشت

خواستى از بنده باده ، ليكن او * حق همى داند كه يك ساغر نداشت

زرد رويى حاصل آمد زاين سوآل * چون مهيّا بادهء احمر نداشت

گفته بودى گر ندارى در زمان * اين مَثل برخوان كه جُحّا خر نداشت

بنده هم بر مقتضاى امر تو * اين مَثل برخواند ، ليكِن زر نداشت

( دهخدا ، امثال و حكم ، ج 2 ص 580 )