جوحى ( فارسى ) — الصفحة ٧١٠

مآخذ :

آخرش ضرب المثل شد ، و آن اين است كه : فويلك لا تزنى و لا تتصدّقى / اى زانيه ! واى بر تو ، زنا مكن و صدقه مده .

و همين مطلب در ديوان منسوب به علىّ بن ابى طالب به اين صورت آمده است كه :

معاويه مسجدى مىساخت و اين خبر به على رسيد ، به معاويه پيغام فرستاد كه :

سَمِعتُكَ تَبنى مسجدا مِن جِبايَة * و أَنتَ بِحَمدِ اللّهِ غيرُ موفّقِ

كَمُطعِمَةِ الرُّمانِ مِمّا زَنَت بِهِ * جَرَت مَثلا لِلخائنِ المُتَصَدِّقِ

فقالَ لَها أَهلُ البَصيرَةِ وَ التُّقى : * لَكِ الوَيلُ لا تَزنى و لا تَتَصَدِّقِى

شنيدم كه تو از مال باج و خراج مسجدى بنا مىكنى / و تو به شكر خدا در اين كار موفّق نخواهى بود .

مانند زنى كه از آنچه از زنا به دست آورده است انار اطعام مىكند / يا مثل خائنى كه از مال خيانت صدقه مىدهد .

پس اهل بصيرت و مردم پرهيزگار به او گويند : واى بر تو ! نه زنا بده و نه تصدّق كن .

مجد خوافى ، روضهء خلد ، ص 206 :

شنيده‌اى كه چه گفته است حيدر كرّار * به نظم تازى غرّا مناسب اينان

چو قحبگان كه به تَمغاى فرج ميوه خرند * دهند صدقه به بىچارگان و مسكينان

ادهم خلخالى ، كدو مطبخ قلندرى ، ص 36 ؛ راغب ، محاضرات الأدباء ، ج 4 ص 415 ؛ نوادر قزوينى ، ص 323 : « ابن ابى ليلى ديد مردى نارى از سر حمّالى برداشت و به بيمارى داد . گفت : اين چه عمل بود ؟ گفت : سيّئه را يك سيّئه جزا است و حسنه را ده جزا است ، يك حسنه به يك سيّئه عوض گردد و نه مرا باقى ماند » .

صفىّ كاشفى ، لطائف الطّوائف ، ص 405 : « يكى از اعيان كوفه گويد كه : با بكّار بن