جوحى ( فارسى ) — الصفحة ٦٨١

ديوانه و روز عيد

مىگذشت . عرض كرد : الها ! يك كلاهى سر من بگذار . از قضا ، كنّاسى از عقب ديوار در ميان نجاست‌ها كلاه كهنهء مندرسى ديد ، با سر بيل خود به اين طرف ديوار انداخت . آن كلاه آمد و بر سر آن ديوانه قرار گرفت . از سر خود برداشت و تماشايى از آن كرد ، گفت : خدايا ! ديگر كلاهى بهتر از اين نداشتى ، اين كلاه را به سر جبرئيلت بگذار ، من كلاه نمىخواهم » .

عطّار ، مصيبت‌نامه ، ص 249 :

ديوانه و روز عيد

ديوانه و روز عيد

گفت آن ديوانه با عيشى چو زهر * روز عيدى بود بيرون شد ز شهر

ديد خلقى بىعدد آراسته * هريك از دستى دگر برخاسته

او ميان جمله مىشد بىخبر * ژنده‌يى در بر ، برهنه پا و سر

آرزو كردش كه چون آن خلقِ راه * جامهء نو باشدش در عيدگاه

رفت القصّه سوى ويرانه‌اى * پس خوشى آغاز كرد افسانه‌اى

در دعا آمد كه اى داناى راز * جامه و نان مرا كارى بساز

چون به روز عيد آن مىخواستى * كِاين جهانى خلق را آراستى

من چو خلقان نيز جان دارم ببين * نه لباسىّ و نه نان دارم ببين

نقد كن عيدى براى چون منى * كفشى و دستارى و پيراهنى

گر دهيم اين هرچه گفتم ما حَضَر * مىنخواهم هيچ تا عيد دگر

گرچه بسيارى بگفت آن بىقرار * مىنشد چيزى كه مىخواست آشكار

گفت دستاريم كن اين لحظه راست * جامه و كفشم اگر ندهى رواست

مُدبِرى بر بام آن ويرانه بود * اين سخن بشنود از ديوانه زود

ژنده دستاريش بود اندر جهان * سوى او انداخت و از وى شد نهان

چون بديد آن ژنده مجنون از شگفت * گشت سودائىّ و صفرا در گرفت

زود در پيچيد نوميد و اسير * سوى بام انداخت گفتا هين بگير

اين چو من ديوانه چون بر سر نهد * جبرئيلت را ده اين تا برنهد

آيتى در مجلّهء نمكدان ، دورهء اول ( 1308 ) ، خانهء چهارم ، ص 225 ، حكايت بالا را به پارسى سره چنين آورده است : « مزگت پيرايى گويد : پيرى در مزگت من جا داشت .