جوحى ( فارسى ) — الصفحة ٤٧٨

حكايت شخصى كه منارى را در صحرايى ديد ، چون مناره نديده بود ، استفسار از او نمود . هركس چيزيش گفت . بالأخره تخم جَزَرى به وى دادند كه به كار تا چنين چيزى سبر شود

پس برويَد از زمين همچون چنار * لِيك چون صاف است نامندش مَنار

سادهء بىچاره آنچ از او شنيد * از صفاى قلب صافش صدق ديد

گفت كِاى فرزانه مرد بىغرض * تخم آنم مىدِه و بِستان عِوض

لِيك تخم خوب خالى از فساد * كه به روييدن نباشد بىسَداد

بلكه از خوبىّ دستت شهر ما * نردبانى يابد او سوى سَما

رند گفتش كِاى عزيز محترم * تخم خوب خوب رويت مىدهم

با هزاران عشوه آن دانا پسر * بهر او آورد تخمى از جَزَر

آنچنان آن ساده را افسانه كرد * كه براى كِشتنش ديوانه كرد

مرد ساده با هزاران اشتياق * بست آن تخم جَزَر را بر وَثاق

تا به شهر خويش آوردش به شوق * پس بكِشتش با هزاران شوق و ذوق

كرد مُخبر از صفا اهل ديار * كه هَلا من كِشته‌ام تخم مَنار

بعد چندى سبز مىگردد مَنار * گر شود توفيق همره بختيار

سبز گردد نردبان آسمان * پس روم بالا از او تا لامكان

اين مقال و اين خيالش در نهاد * بود تا تخم هويجش برگ داد

برگ از تخم جَزَر روييده شد * از براى ساده نورِ ديده شد

كه كنون نخل امَل بار آورد * بار در دامان به خروار آورد

خوشدلى مىكرد بر نيل مراد * از خيال خويش آن نيكو نهاد

برگ از تخم جَزَر بعد از نمود * كه درِ فتحى بر آن ساده گشود

رفته‌رفته پهن شد اندر زمين * شد زمين از خرّمىاش رَشك چين

سادهء بىچاره را شد انكسار * كه چرا شد پهن برگ اين مَنار

بايد اين برگ شجر بالا رود * تا مَنارى گردد و اعلا شود

پهن گشتن بر زمين مقصود نيست * گر مَنار است اين‌چنين پهنيش چيست

خويشتن را خود تسلّى داد باز * كز ميانش شاخه‌اى گردد دراز

رفته‌رفته چون چنارى مىشود * آخر الأمرش مَنارى مىشود

مدّتى سربُرد با وعد و نُويد * غير پهنى عاقبت از وى نديد

همگنانش يكزبان بر طعن او * حمله بر وى كرده گفتندش : تُفُو