جوحى ( فارسى ) — الصفحة ٤٧٧

حكايت شخصى كه منارى را در صحرايى ديد ، چون مناره نديده بود ، استفسار از او نمود . هركس چيزيش گفت . بالأخره تخم جَزَرى به وى دادند كه به كار تا چنين چيزى سبر شود

چون به صحرا ديد آن ساده مَنار * در شگفت آمد ز صنع كردگار

خودبه‌خود مىگفت يارب چيست اين * كى چنين روييده مال كيست اين

تخم اين آيا كجا برپا شده * كه چنين خوش قامت و زيبا شده

بارالها چيست اين را فايده * در وجود اين مىنمايد زايده

نفعى اندر وى نگنجد در خيال * بارالها از تو خواهم كشف حال

رندى از گفتار وى اين‌ها شنيد * بىمَحابا نزد آن ساده دويد

گفت كاى بىچاره برگو كيستى * واله و حيران ز بهر چيستى

گر هزارت حيله در جُبّه بوَد * اين متاعى نيست دزديده شود

ساده گفتش من ندانم چيست اين * نفع آن چِبوَد براى كيست اين

من كه بر نفع و خواصش جاهلم * كى به دزديدن چنين‌اش مايلم

رند ديگر گفتهء ايشان شنيد * بهر تَسخر مردمى جمع آوريد

سادگىّ ساده را هركس بيافت * سوى استهزاى او بىخود شتافت

آن يكى گفتش كه‌اى مرد مَهين * اين بوَد احليل از بهر زمين

كه وِقاعى مىكند با آسمان * مىشود از وى مواليدى عِيان

ديگرى گفتا چَهِ وارونه‌اى است * چاه چون وارونه گردد ديدنى است

ديگرى گفتا كه باشد نَردبان * بهر هركس كاو رود بر آسمان

اين سخن او را پسند آمد به جِدّ * ارتفاعش اين سخن را شد مُمِدّ

حمل بر تَسخر نكردش صدق يافت * پس پى تحصيل تحصيلش شتافت

گفت كِاى فرزانه مرد هوشمند * چون شده اين نردبان اين سان بلند

صانع اين نردبان اندر كجاست * كز براى ما بسازد صاف و راست

يا اگر نَقلى بوَد نَقلش دهد * يا به كِشتش تخم در مزرع نهد

رند گفتا صانع اين هركس هست * كه به كِشتن باشد او را پا و دست

يعنى از اين هركه تخم افشان شده است * نردبانى اين‌چنين آرد به دست

اين گياهِ كِشتنى باشد ولى * سعى و كوشش خواهد و خرّم دلى

تخم اين بالا بلند اى هوشيار * مىدهيمت رو به شهر خود به كار

هر سه روزش آب نيكويى بده * گاه‌گاهى بر زمين كودى بِنه