إرشاد الأذهان إلى أحكام الإيمان ( فارسى ) — الصفحة ٦٧٠

( شرط ) دوم : اين كه شهادت صريح باشد

فصل دوم : در [ بيان ] بيّنه است

فصل دوم : در [ بيان ] بيّنه است

و ادعا به آن ، ثابت مىشود به چهار شرط :

( شرط ) اوّل : عدد شاهد است كه ثابت نمىشود سبب قصاص ، مگر به دو شاهد عادل ؛

( شرط ) اوّل : عدد شاهد است كه ثابت نمىشود سبب قصاص ، مگر به دو شاهد عادل ؛

اگرچه صلح شود به مال . و امّا سبب ديه ، [ پس ] ثابت مىشود به دو شاهد عادل ، و به يك مرد و يك زن و به يك شاهد و يك قسم ؛

] 891 / A [

و از اين قبيل است خطا و جراحت مأمومه و هاشمه و غير اينها .

و اگر شهادت داد اين‌چنين « 1 » شاهدى كه مثبت ديه است ، به جنايت هاشمه كه مسبوق به موضحه بود ، ثابت نمىشود . هاشمه در گرفتن ارش ؛ مثل اين كه موضحه هم ثابت نمىشود .

و اگر شهادت داد [ به ] اين كه تيرى به زيدى زده ، پس [ بدن ] او را سوراخ كرد و به كسى ديگر [ به ] خطا خورد ، خطا ، ثابت مىشود نه عمد ؛ چون كه شرط شاهد عمد ، موجود نيست .

( شرط ) دوم : اين كه شهادت صريح باشد

( شرط ) دوم : اين كه شهادت صريح باشد

مثل اين‌كه بگويد : او را با شمشير زد ، پس مرد ؛ يا پس خون او را ريخت و همان وقت ، مرد ؛ يا ناخوش شد تا مرد - اگرچه مدّت مرض ، طول بكشد - ؛ يا او را زد تا موضحه شد .

و موضحه را تعيين كند ؛ و اگر تعيين نكرد و در مشهود له ، دو موضحه بود ، ديه است .

و اگر شهادت داد كه نزاع كردند و از هم جدا شدند در حالتى كه مجروح بود ؛ يا او را ضربت زد [ و ] بعد ديدم كه سرش شكسته يا خونش روان گشته ، قبول نمىشود .

و اگر گفت : خونش را ريخت ، پس مرد ، در « داميه » ، قبول مىشود .

و اگر شهادت داد كه او را جراحت زد و خونش را جارى نمود ، در قتل ، مسموع نيست تا شهادت به قتل ندهد .

و اگر شهادت داد كه او را به سحر كشت ، مسموع نيست .

( 1 ) . در نسخه « همچه » بدل « اين‌چنين » مىباشد .