إرشاد الأذهان إلى أحكام الإيمان ( فارسى ) — الصفحة ٦٥٧

( مسائل )

مقصد سوم : در [ بيان ] جنايت طرف است

مقصد سوم : در [ بيان ] جنايت طرف است

( بدان كه ) در جنايت طرف ؛ اگر جانى تعمّد كرده ، قصاص مىشود ؛ و الّا ، ديه است .

و حاصل مىشود تعمّد ، به آنچه حاصل مىشد در قتل با آن شروطى كه داشت .

و قصاص مىشود از زن ، اگر جنايت به مرد وارد آورده [ است ] و از مرد براى زن .

و مادامى كه جنايت ، زايد بر ثلث ديه نشده باشد ، بر مرد بعد از قصاص ، چيزى ردّ نمىشود ؛ مثل آن‌كه در ديهء طرف ، مرد و زن مساويند تا به ثلث ديه برسد ، آن وقت ديهء زن ، نصف ديهء مرد است .

و شرط است در قصاص ، اينجا سه چيز :

[ شرط ] اوّل : مساوات آنان در سلامت

[ شرط ] اوّل : مساوات آنان در سلامت

پس دست صحيح ، به دست شل قطع نمىشود ؛ اگرچه جانى ، قبول كند ؛ ولى دست شل ، به دست صحيح ، قطع مىشود ؛ اگر حكم نكند اهل خبره ؛ كه اگر آن را ببرند خونش بند نمىآيد .

و قصاص مىشود از براى كامل ، از ناقص . و بعد از قصاص ، ديگر ارشى نيست ، و از براى ناقص از كامل ، قصاص نمىشود ؛ بلكه ديه ثابت است .

( مسائل )

( مسائل )

[ مسئلهء ] ( اوّل ) : حدقهء [ چشم فرد ] كور و زبان گنگ و ذكر عنين ، در حكم دست شل است كه ناقص است .

[ مسئلهء ] ( دوم ) : ذكر خصىّ و پير و طفل و غير مجنون و بينى كسى كه شامّه ندارد ، و گوش كر يا سوراخ شده و دندان طفل ، هرگاه بعد از يك سال از جنايت ، دو دفعه درنيايد ، و كسى كه خوره دارد ، اگر چيزى از آن ساقط نشده [ باشد ] ، در حكم صحيح است .

پس هرگاه كسى كه يك چشم داشت ،

] 491 / B [

يك چشم كسى را كه هر دو چشم [ را ] داشت ، كند ، چشمش كنده مىشود ؛ مثل اين‌كه هرگاه [ فرد ] صحيح ، يك