إرشاد الأذهان إلى أحكام الإيمان ( فارسى ) — الصفحة ٥٥٦

مقصد دوم : در [ بيان ] كيفيت حكم است

( دوم ) : حكم كردن در حال غضب و گرسنگى و تشنگى و غصّه و خوشحالى و درد و حبس بول و غايط و خواب .

( سوم ) : متولّى شدن خريد و فروش را از براى خودش .

( چهارم ) : ادّعا كردن خودش .

( پنجم ) : گرفته و عبوس بودن .

( ششم ) : نرم بودن .

( هفتم ) : معيّن كردن او ، جماعتى را كه شهادت بدهند .

( هشتم ) : مهمانى كردن يكى از مترافعين را با شفاعت كردن نزد خصم ، بر اسقاط يا ابطال دعوا .

( نهم ) : متوجّه ساختن خطاب خود را به يكى از خصمين ، دون خصم ديگر .

( دهم ) : حكم كردن در مساجد دائما [ بنا ] به قولى ؛ « 1 » و اگر دائما نبود ، مكروه نيست .

( يازدهم ) : خطا و سهو جستن

] 461 / B [

و ايرادات متفرّقه كردن ، به شهود عارفين صلحا .

( دوازدهم ) : اگر از شهود ، ريبه‌اى براى قاضى حاصل شد ، تفريق كند ميان آنان و از آنان ، استشهاد كند .

حرام است بر قاضى ، رشوه گرفتن ؛ و رشوه دهنده هم معصيت مىكند اگر غرض او حكم [ كردن ] به باطل باشد ؛

و واجب است بر گيرندهء [ رشوه ] ، كه ردّ كند ؛ و اگر تلف شد ، ضامن است .

( و در آن ، مسائلى [ چند ] است ) :

[ مسئلهء ] ( اوّل ) : وقتى حاضر شدند دو خصم نزد قاضى ، مساوى كند ميان

( 1 ) . فتواى محقّق حلّى در شرايع الإسلام ( ج 4 ، ص 66 ) چنين است .