إرشاد الأذهان إلى أحكام الإيمان ( فارسى ) — الصفحة ٤٦٧

( امر ) دوم : سيّد ( است ) ؛

( تنبيه )

( تنبيه )

كتابت ، مستحبّ است با امانت بنده و كسب او ، و مؤكّد مىشود

] 041 / A [

با سؤال كردن خود آن بنده .

و كتابت ، عتق نيست و بيع نيست ؛ و اگر مولا فروخت به بنده ، خودش را به ثمن حالّى يا مؤجّلى ، صحيح نيست .

و كتابت ، محتاج است به ذكر اجل [ بنا ] به قولى ؛ « 1 » و فاسد آن [ كتابت ] ، حكمى ندارد .

و آنچه سيّد در عقد شرط كرده [ است ] از شروط جايزه ، لازم است ؛ و اگر گفت :

« أنت حرّ على ألف » « 2 » و بنده قبول نمود ، الف « 3 » را ، بايد حالّا بدهد .

( امر ) دوم : سيّد ( است ) ؛

( امر ) دوم : سيّد ( است ) ؛

و شروط آن [ عبارت از ] :

[ ا ] : بلوغ و ؛

[ ب ] : عقل و ؛

[ ج ] : اختيار و ؛

[ د ] : قصد و ؛

[ ه ] : ملك و ؛

[ و ] : جواز تصرّف است ، پس كتابت صبىّ « 4 » و ديوانه و مكره و ساهي و سكران « 5 » و غير مالك و محجور عليه از [ جهت ] مفلّسى يا سفاهت ، باطل است .

( 1 ) . برخى از فقهاى شيعه كه چنين فتوا داده‌اند ، عبارتند از : الف : شيخ طوسى در المبسوط ، ج 6 ، ص 73 . ب : ابن حمزه طوسى در الوسيلة ، ص 344 . ج : محقّق حلّى در شرايع الإسلام ، ج 3 ، ص 96 . د : علّامهء حلّى در قواعد الأحكام ، ج 3 ، ص 232 و تحرير الأحكام الشرعيّة ، ج 4 ، ص 224 ، م 5698 . ( 2 ) . تو در قبال هزار درهم يا دينار ، آزادى . ( 3 ) . هزار . ( 4 ) . بچه . ( 5 ) . مست .