إرشاد الأذهان إلى أحكام الإيمان ( فارسى ) — الصفحة ٣١٦
[ مسائل ]
[ مسائل ]
[ مسائل ]
[ مسئلهء اوّل ] : اگر ضعيف از مقاومت مالك با غيبت مالك ، ساكن [ خانه‌اى ] شود يا كس ديگرى را در آن ساكن گرداند ، غاصب است ؛ ولى اگر مالك حاضر باشد ، غاصب نخواهد بود .
[ مسئلهء دوم ] : اگر همراه با مالك ، قهرا ساكن [ خانه‌اى ] شود ، ضامن نصف است .
[ مسئلهء سوم ] : اگر ريسمان چارپا را بكشد ، ضامن است ؛ مگر اين كه مالك ، سوار بر چارپا باشد .
[ مسئلهء چهارم ] : در يك صورت با سواره بودن مالك نيز ، كشندهء ريسمان ضامن است ؛ و آن جايى است كه مالك ، قادر بر دفع آن به هيچ وجه نباشد و ريسمان‌دار ، مستولى بر چارپا باشد .
[ مسئلهء پنجم ] : غصب حامل ، غصب حمل نيز شمرده مىشود .
[ مسئلهء ششم ] : [ غاصب ، ضامن منافع انسان ] حرّ به سبب غصب [ او ] نمىشود ؛ و اگرچه صغير باشد . « 1 »
[ مسئلهء هفتم ] : اگر صغير به سبب نيش مار و عقرب و فرو ريختن ديوار [ بر سرش ] تلف شد ، شيخ فرموده است كه : « ضامن مىشود » . « 2 »
[ مسئلهء هشتم ] : اگر فرد آزاد را استخدام كرد ، ضامن اجرتش مىشود ؛ و بدون استخدام ، ضامن نيست ؛ اگرچه حرّ ، صنعتگر باشد . و اگر او [ - آزاد ] را اجير كرد براى عملى « 3 » ؛ و لكن او را حبس كرد [ و نتوانست كارى انجام دهد ] ، پس در ضمان اجرتش ، نظر است . « 4 »
[ مسئلهء نهم ] : اگر چارپا يا عبدى را غصب كرد ، ضامن اجرت است ؛ و اگرچه از آن دو كارى نكشيده باشد .
[ مسئلهء دهم ] : اگر شراب را از فرد مسلم غصب كرد ، ضامن نخواهد بود ؛ ولى اگر
( 1 ) . مثلا اگر زيد ، عمرو را غصب كند و يك ماه حسبش نمايد كه در اين صورت غاصب ، ضامن منافعى كه از عمرو فوت شده است ، نمىباشد . ( 2 ) . نك : المبسوط ، ج 7 ، ص 18 . ( 3 ) . مثلا آزادى را اجير نمايد براى ساختن خانه‌اش در روز معيّنى و او هم پذيرفت . ( 4 ) . براى اطلاع از تفصيل اين مسئله ، نك : غاية المراد ، ج 2 ، ص 396 - 397 .