المراجعات رهبرى امام على ( ع ) در قرآن و سنت ( فارسى ) — الصفحة ١٥٦

53 - عبد الرزاق بن همام بن نافع حميرى صنعانى

الاعتدال آمده است . -

گفت : اين احمق را بنگريد ، مىگويد : از ناحيهء پسر برادرت ؟ ! از ناحيهء پدرش ؟ ! نمىگويد : رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله .

من مىگويم : با اين حال همهء دانشمندان اهل سنت از او علم و حديث اخذ نموده‌اند و تمام آنها بدون استثنا به احاديث او استدلال كرده‌اند ، تا آنجا كه گفته شده است - چنان كه در شرح‌حالش در وفيات الاعيان ابن خلكان آمده است - : پس از رسول خدا ، مردم براى فراگرفتن دانش و حديث ، به اندازه‌اى كه به سوى عبد الرزاق كوچ كردند و رخت سفر بستند ، به سوى هيچ‌كس نرفتند .

در وفيات الاعيان آمده است : دانشمندان و پيشوايان اسلامى ، در زمانش ، از او روايت نقل نموده‌اند ؛ از جمله سفيان بن عيينه - كه عبد الرزاق از اساتيدش به شمار مىآيد - احمد بن حنبل ، يحيى بن معين و ديگران را بايد نام برد .

من مىگويم : احاديث او را در تمام كتب صحاح و مسانيد مىتوانيد ملاحظه كنيد ، اين كتاب‌ها پر است از روايات او .

تولد وى در سال 126 بوده و در سن 20 سالگى به تحصيل اشتغال ورزيده است . او در ماه شوّال سال 211 از دنيا رخت بربسته است . او 22 سال از عصر امام صادق عليه السّلام را درك كرده است . « 1 »

وى در عصر امام جواد عليه السّلام ، 9 سال پيش از شهادت آن حضرت ، زندگى را بدرود گفته است . « 2 » خداوند او را با ائمهء اهل بيت عليهم السّلام محشور سازد ، چنان‌كه او هم در ولايت آنان اخلاص به خرج داده است .

* * *

( 1 ) - زيرا امام صادق عليه السّلام در سال 148 در سن 65 سالگى رحلت كرده است . ( 2 ) - زيرا امام جواد عليه السّلام در سال 220 در سن 25 سالگى شهيد گشته است ، اما اين‌كه عبد الرزاق از امام باقر عليه السّلام روايت نقل نموده ، اشتباه است ؛ زيرا امام باقر در سال 114 در سن 57 سالگى ، 12 سال پيش از تولد عبد الرزاق به شهادت رسيده است .