فراتر از روش « آزمون - خطا » ! : زمانه و كارنامه سيد يزدى " صاحب عروة " ( فارسى ) — الصفحة ٦٧٧

* اشغال نجف توسط انگليسىها ، و برخورد سيد

در خصوص امير افشار « 1 » هم امر به حركتشان را به ايران و عمّا قريب ان شاء اللّه حركت خواهند نمود . در باب تعيين قاضى و مفتى شيعه براى حضرات جعفرى [ - شيعيان عراق ] فرموده بوديد كه بايد به نظر مبارك علماء اعلام و حجج اسلام مدّ ظلّهم العالى بوده باشد . اين را هم به دستيارى و اختيار حضرت عالى واگذار نموده ، هركه را كه خود حضرت عالى معتمد مىدانيد معيّن فرموده و بدين‌صوب ارسالش فرموده كه معيّنش بنماييم . زياده عرضى ندارد ، ايام افاضت مستدام باد .

فى 28 شهر مى سنهء 918 [ 1 ] مطابق با 7 شهر شعبان سنهء 1335

حاكم سياسى عام در عراق

سرپرسى كوكس

xoC . Z . P

نامهء بعدى كاكس به سيد ، در 28 همان ماه نوشته شده و از آن برمىآيد كه سيد ، بر دامنهء خواستها و مطالبات سياسى خود ، افزوده است :

ادارهء حاكم سياسى عام در بغداد

نجف‌اشرف

خدمت حضرت مستطاب آيت اللّه آقاى سيد محمد كاظم طباطبائى يزدى مدّ ظلّه العالى

عرض مىشود : جناب مستطاب حاجى قاسم شمسه از طرف حضرت عالى وارد شدند و فرمايشات شفاهيهء حضرت عالى را تبليغ نمودند ، خيلى اسباب امتنان و تشكر اين‌جانب گرديد و آنچه در خصوص عفو عمومى فرموده بودند البته خود حضرت عالى بهتر مىدانيد كه در اين ايام محاربه ، عفو براى اشخاصى كه عصيان و طغيانشان از حد گذشته است ، قائد جيش قبول نخواهند فرمود ، مگر اينكه خودشان را تسليم نمايند بدون شرط ، و بعد از اينكه تسليم صرف شدند از جان خود مطمئن باشند و قول شرف به حضرت عالى مىدهم كه حالشان حال ضبّاط اتراك « 2 » محترم خواهد بود و ديگر بقيهء خواهشاتشان [ كذا ] بسته به لطف و عطوفت و رأفت و عدالت دولت معظمهء بريطانيه است .

در خصوص تعيين قاضى و مفتى ، چون‌كه حضرت عالى شفاها به جناب نوّاب محمد حسين خان ، معاون ما ، فرموده بوديد كه تعيين قاضى و مفتى مذهب جعفرى

( 1 ) . جهان شاه خان امير افشار ، خان و حاكم مقتدر و مشهور منطقهء زنجان ، كه در جنگ جهانى اول ، به علت مغازله با آلمانها ، خشم متفقين را برانگيخته و براى نجات خويش متوسل به سيد شده بود . ( 2 ) . تركان عثمانى .