فراتر از روش « آزمون - خطا » ! : زمانه و كارنامه سيد يزدى " صاحب عروة " ( فارسى )
- المؤلف: على ابو الحسنى ( منذر )
- الوفاة: 1433
- القسم: مصادر التاريخ والجغرافيا
- الناشر: موسسه مطالعات تاريخ معاصر ايران - تهران
فهرس الكتاب
- [ مقدمه ]
- درود بر او كه به ما « رسم انديشيدن و ايستادن » آموخت !
- فهرست مطالب
- پيشگفتار
- * خموش خروشان !
- بخش اوّل در تكاپوى دانش ( از روستاى يزد تا عاصمهء جهان تشيع : نجف )
- * تولد و خاندان
- * تحصيلات در ايران و عراق
- 1 . روستاى كسنويّه
- 2 . يزد
- 3 . مشهد
- 4 . اصفهان
- ظهر پاكت :
- * ما آبروى فقر و قناعت نمىبريم !
- 5 . هجرت به نجف‌اشرف
- * جامعيت علمى
- * آن دو ، مجتهدند ؛ چه برخيزند ، چه بنشينند !
- * حرمت به ميرزاى شيرازى
- بخش دوم دانش كلان ، آثار جاودان
- دانش كلان دينى
- * گواهى صاحب‌نظران
- * حدّت ذهن و جولان انديشه
- * شناگر قهار !
- * گواهى مراجع عصر به برترى سيد
- * چالش علمى با آخوند خراسانى
- * ايضاح :
- * بنويس سيد ، اعلم است !
- * حوزهء باشكوه
- * شاگردان بزرگ
- * آثار علمى
- * عروة الوثقى ، كتابى جاويدان
- * آثار و ابنيهء خيريهء سيد الف ) مدرسهء طباطبائيه مشهور به مدرسهء سيد
- ب ) ديگر ابنيهء خيريه
- بخش سوم خانواده و اولاد
- * ازدواج سيد
- * اولاد و احفاد سيد
- بخش چهارم انديشهء ژرف ، منش و الا
- * اشاره :
- صفاى عبوديت
- * كيمياى تسليم و توكل و رضا
- * غيرت و سوز ديندارى
- شهره به زهد و پارسايى
- * زبانزد زهد و قداست در حوزهء نجف
- * پرهيز از امور شبهه‌ناك
- * حناى « پول » در چشمش رنگى نداشت !
- * استفاده از بيت المال در امور شخصى ، ممنوع !
- * پرهيز از غفلت و غرور
- * او در بند رياست نبود !
- ديگر صفات و الا
- * همت بلند
- * جدّيت و پشتكار
- سماحت و سعهء صدر
- بخش پنجم با مردم و براى مردم
- * دلسوز مظلومان و محرومان
- * مردم نجف ، اهل‌وعيال منند !
- * كمك‌رسانى به مردم خصوصا در مواقع بحران
- * مردم به او عشق مىورزيدند !
- بخش ششم سلوك با طلاب و روحانيون
- * برخورد سيد با روحانيون
- الف ) با عالمان پارسا و خدوم
- ب ) آنان كه دانش و پارسايىشان براى سيد ثابت نبود
- * رفع نياز طلاب ، زمينه‌ساز رشد و شكوفايى آنان
- * نمونه‌هايى از توثيقات و اجازات سيد به علما و روحانيون
- 1 . آقا شيخ محمد حسين كازرونى :
- 2 . آقا شيخ على دامغانى ،
- 3 . حاجى محمود آقا نجفى :
- 4 . حاج سيد ابو القاسم اصفهانى نجفى :
- 5 . آقا سيد محمد استرآبادى : بسم اللّه الرحمن الرحيم و به ثقتى و اعتمادى
- * اهتمام به حفظ شئون خاندان‌هاى خدمتگزار و كهن
- بخش هفتم نفوذ وسيع اجتماعى ، و مرجعيت عامّه
- * آغاز مرجعيت
- * زعامت عامّه
- * گواهى مخالفان
- * كرنش زورمندان در برابر سيد
- بخش هشتم فراتر از روش « آزمون - خطا » ( بحثى در انديشهء سياسى ، سيرهء عملى سيد )
- اصول راهنما * مردان بزرگ و « حجاب معاصرت »
- * اصول دهگانهء راهنماى عمل
- 1 . ضرورت بهره‌گيرى وافر از انديشه در زندگى
- 2 . لزوم انديشه در مبدء و مآل امور
- 3 . عاقبت‌انديش و واقع‌بين باشيم
- 4 . ضرورت نقد و پردازش اخبار
- 5 . پرهيز از خودرأيى و نيز متابعت كم‌خردان
- 6 . لزوم آشنايى با ( و بهره‌گيرى از ) دانشها و تجارب لازم
- 7 . با بال ديگران نمىتوان بر قلّه برآمد !
- 8 . بهره‌گيرى از فرصتها آرى ، شتابزدگى نه !
- 9 . پرهيز از افراط و تفريط در امور
- 10 . مسئوليت متقابل رهبران و مردم
- * او فراتر از روش « آزمون - خطا » بود !
- سيرهء اجتماعى - سياسى
- * راهبرد عملى
- * توصيه به فرزندان : اختلاط با دولتيان ممنوع !
- * هشيارى نسبت به دسايس استعمار
- * مبارزه با استعمار اقتصادى ، و حمايت از اقتصاد ملى
- بخش نهم مواضع سياسى - اجتماعى سيد پيش از مشروطيت
- مخالفت با وام‌ستانىهاى امين السلطان از روسيه
- سيد و عين الدوله ؛ از تعامل تا تقابل
- 1 . « مثبتات » عين الدوله ، و اصلاحات اوليهء وى در كشور
- 2 . حمايت سيد از اصلاحات عين الدوله
- 3 . بلواى يزد ، و اقدامات صاحب عروه
- 4 . مخالفان عين الدوله ، و مواضع سيد
- 4 - 1 . پخش نوشتهء منسوب به سيد بر ضدّ مسيو نوز
- 4 - 2 . واكنش بيت سيد در تهران
- 4 - 3 . پاسخ سيد به سؤالات و ابهامها
- 4 - 4 . درس بزرگى كه سيد در آن برهه آموخت
- سيد و جنبش عدالتخواهى
- الف ) نامه به آيت اللّه آقا سيد ريحان اللّه كشفى بروجردى
- ب ) نامه به آيت اللّه آقا مير سيد حسين قمى
- ج ) نامه به آيت اللّه حاجى ميرزا ابو تراب شهيدى
- د ) نامه به آيت اللّه حاج شيخ روح اللّه دانايى قزوينى
- بخش دهم مواضع سيد در عصر مشروطيت
- مراحل سه‌گانهء برخورد سيد با مشروطه
- * مرحلهء اول : موافقت « مشروط » با مشروطه
- * مرحلهء دوم : چالش ( فزاينده ) با جناح تندرو و سكولار مشروطه
- * مرحلهء سوم : امتناع از تأييد اصل مشروطهء وارداتى ( به دليل « بحران‌زايى » آن در ايران آن روز )
- * نتيجه : ( سيد با مشروطيت صحيح مخالف نبود )
- * روشن شدن حقايق و موج ندامتها
- سيد ، سنگ صبور خلق در عصر مشروطه
- * هرج‌ومرج و آشوب ؛ زمينهء تجاوز بيگانگان به كشور
- * پانوف بلغارى ، محور آشوب در استرآباد
- * نامهاى بىامضا و سخت تكان‌دهنده
- * انتقاد از رواج بىدينى در كشور در مشروطهء دوم
- تندى مشروطه‌خواهان و گذشت و سعهء صدر سيد * سيد ، آماج حملات جناح تندرو و سكولار مشروطه
- 1 . تبليغات سوء عليه سيد
- 2 . جعل اسناد و تحريف حقايق بر ضدّ سيد
- 3 . توهين و آزار يدى به سيد
- 4 . تهديد سيد به ترور
- * پايدارى شگرف سيد در برابر آزارها و تهديدها
- * سماحت و سعهء صدر سيد نسبت به مخالفان
- * تفقد پدرانه نسبت به مشروطه‌خواهان مستقل و معتدل
- بخش يازدهم چند نكتهء اساسى پيرامون مواضع سيد در عصر مشروطه
- سيد و آخوند خراسانى در عصر مشروطه : اتحاد در اصول ، تفاوت در روش * اختلاف علما ، بر سر « تشخيص موضوع » بود !
- * احترام خاصّ آخوند خراسانى به سيد
- سيد و شيخ فضل اللّه نورى در عصر مشروطه اتحاد بر مبناى دغدغه و درد مشترك * همسويى سيد و شيخ در ستيز با مشروطهء سكولار
- * حمايت سيد از شيخ و ياران وى در تحصن حضرت عبد العظيم ( ع )
- [ اشاره به چند مكتوب ]
- 1 خطاب به آخوند ملا محمد آملى
- 2 نامهء ديگرى براى وى
- 3 نامهاى به آيت اللّه مير سيد حسين قمى
- 4 نامه چهارم
- بيت سيد در تهران ؛ فعال در صدر مشروطه ( نامه‌هاى فرزند سيد به پدر راجع به مشروطه و شيخ فضل اللّه )
- * سيد احمد طباطبايى ؛ مرورى بر حيات علمى و سياسى
- 1 . تولد و تحصيلات
- 2 . ازدواج
- 3 . سفر به عتبات ، و مرگ زودرس
- 4 . سيد احمد ، مشروطه و شيخ فضل اللّه نورى
- * چند نامه از سيد احمد به پدر در عصر مشروطه
- * نامهء اول ( شوال 1324 ق )
- * نامهء دوم ( ذى قعدهء 24 )
- * نامهء سوم و چهارم ( ذى حجهء 24 - ربيع الثانى 25 )
- * نامهء پنجم ( جمادى الاول 25 )
- * نامهء ششم و هفتم ( شعبان 1325 )
- * نامهء هشتم ( ربيع الثانى 26 )
- * نامهء نهم ( جمادى الثانى 1326 )
- * نامهء دهم ( شوال 26 )
- * نامهء يازدهم ( محرم 27 )
- * نامهء دوازدهم ( محرم 27 )
- * نامهء سيزدهم ( رجب 27 )
- * تولد و خاندان
- * در تكاپوى كسب دانش
- * بازگشت به زادگاه
- * هجرت به پايتخت
- * دانش كلان و صفات و الا
- * آثار علمى
- * « تذكرة الغافل » از آن كيست ؟
- * پيوند با صاحب عروه و بيت وى در تهران
- * حاجى ميرزا ابو تراب و مشروطيت
- 1 . در مشروطهء اول
- * نقد افكار ميرزا عبد الرحيم طالبوف
- * گزارش اخبار تهران به صاحب عروه و آخوند خراسانى ( افشاى مقاصد مشروطه‌خواهان تندرو و سكولار )
- * راز آن همه آگاهى و حساسيت چه بود ؟ !
- * مشروطهء اسلامى - ايرانى آرى ، مشروطهء سكولار فرنگى نه !
- * مسافرت به نجف براى گفتگو با آخوند و صاحب عروه
- * تقويت عالمان وارسته و بدعت‌ستيز
- * واكنش خصمانهء جناح سكولار
- 2 . حاجى ميرزا ابو تراب در فترت پس از مشروطهء اول * نگارش رسالهء تذكرة الغافل و ارشاد الجاهل
- * بازگشت به قزوين
- * مخالفت با تجديد مشروطيت ( مشروطيت به شكل « بحران‌زاى » پيشين )
- 3 . حاجى ميرزا ابو تراب در مشروطهء دوم
- * حاجى ميرزا ابو تراب شهيدى در مواجهه با ديكتاتورى رضا خانى
- * پايان دفتر !
- اعتراض سيد به تجاوز روسيه و ايتاليا به ايران و ليبى
- موضوع : ايران .
- بخش دوازدهم سيد ، و رهبرى جهاد با بريتانيا در جنگ جهانى اول
- * تجاوز بريتانيا به عراق ، و قيام سيد
- * گامهاى استوار و مدبّرانهء سيد در جنگ سرنوشت با بريتانيا
- گام اول : تحكيم بنيان وفاق و اتحاد بين مردم عراق و حكومت عثمانى بر ضد انگليس
- گام دوم : صدور حكم جهاد بر ضد متفقين ( بويژه انگليس )
- گام سوم : اعزام پسر ارشد و ياران نزديك خويش به خطّ مقدم جهاد با انگليس
- * پيشنهاد وسوسه‌انگيز انگليسىها ، و امتناع سيد
- * فتواى سيد ، و حماسهء المنيور
- * گزارش يك شاهد عينى از حوادث عراق در جنگ جهانى اول
- * اشغال نجف توسط انگليسىها ، و برخورد سيد
- بخش سيزدهم غروب خورشيد
- وصيت سيد
- * فرزندانم را به خدا مىسپارم !
- پرواز به سوى دوست !
- * سوكوارى جهان تشيع در ماتم سيد
- * مرگش نيز براى اسلام سودمند بود !
- بخش چهاردهم ضميمهء شمارهء يك حاج سيد عبد العزيز طباطبايى
- كتابنامه « 1 »
- الف ) منابع شفاهى
- ب ) منابع مكتوب
- 1 . مجموعه‌ها و اسناد مخطوط
- 2 . جرايد و نشريات ادوارى
- 3 . كتب و مقالات « 1 »
- نامهاى اشخاص