فراتر از روش « آزمون - خطا » ! : زمانه و كارنامه سيد يزدى " صاحب عروة " ( فارسى ) — الصفحة ٢١٧
3 . عاقبت‌انديش و واقع‌بين باشيم
* التفكر مفتاح الفلاح و مصباح النّجاح .
* قول العاقل من عقله و تعقله امام قوله .
عقل و خرد - اگر خوب و به هنگام از آن بهره گيريم - حلّال مشكلاتمان خواهد بود و با آن ، مىتوانيم گره از هرمشكلى بگشاييم :
* مفاتيح المشكلات بايدى التفكر .
2 . لزوم انديشه در مبدء و مآل امور
2 . لزوم انديشه در مبدء و مآل امور
يكى از مهمترين عرصه‌هاى تكاپوى خرد ، انديشيدن در مبدء و مآل كارها است .
هنگامى كه مىخواهيم كارى را آغاز كنيم ( يا به جنبش و جريانى بپيونديم ) بايد در « ريشه‌ها ، علل و ضرورتهاى » انجام آن كار - چنان كه در « پيامدها و نتايج » آن - نيك غور و تأمل كنيم : چرا اين كار را انجام مىدهيم ؟ چه حكمت شرعى و چه ضرورت عرفى و عقلانى ، ما را به انجام آن فرامىخواند ؟ و وقوع آن ، چه آثار و نتايج مثبت ( يا منفى ) براى ما و دسته و رستهء ما درپى دارد ؟
ملاك پيوستن به جنبشها و جريانها ، كثرت جمعيت ، و موج و مد سياسى و اجتماعى و فرهنگى رايج نيست ؛ ملاك ، حكم قاطع خرد به درستى و ضرورت آن است .
انسان خردمند ، با ديدهء تيزبين و پرسشگر خويش ، همواره « فرجام » كارها را مدّنظر قرار مىدهد و كنه و باطن امور را ، با انديشيدن در منبع و مصدر آنها ، و ريشه و روندشان ، درمىيابد :
* النظر الثاقب يرى العواقب .
* مجارى الامور تعرف بمنابعها .
* مصاير الامور تعرف من مصادرها .
3 . عاقبت‌انديش و واقع‌بين باشيم
3 . عاقبت‌انديش و واقع‌بين باشيم
« حسن عاقبت » ، گوهرى بيش‌بها است كه مىسزد در زندگى فردى و جمعى ما ، « برترين هدف » و « پرارزش‌ترين سود » تلقى شود . به ديگر تعبير : حسن عاقبت ، مهمترين آرمان و مطلوب كسانى است كه بر رفتار و كردار خويش مراقبت دارند . چه مىگويم ؟
فرجام نيك ، بهترين نيكيها و خيرات است :