تحسين و تقبيح ثعالبى ( فارسى ) — الصفحة ٢٣
ذمّ عمل سلطان و خدمتش
آنكه آراميده باشد ، مهلك باشد كسى را كه در وى نشيند . فكيف وقت مختلف شدن بادها و برهم افتادن موجها ؟ ! 75
و گفته‌اند : درنيابد توانگرى به سلطان الّا نفسى خائن « 1 » يا شخصى رنج‌كش يا صاحب دينى رخنه شده . 76
و ابو الفتح بستى گويد : /
a
11 /
دع الملوك ، فخير من وجودك ما * ترجوه عندهم الإفلاس « 2 » و العدم 77
بگذار پادشاهان را كه بهتر است از آنچه از ايشان اميد دارى مفلسى و درويشى .
يا من يرى « 3 » خدمة السّلطان عدّته * ما أرش ذلك « 4 » إلّا الذّلّ و الندم
اى آن كسى كه خدمت سلطان سازكار خود مىدانى ، عوض آن پشيمانى و خوارى است .
شعر
إنّى أرى صاحب السّلطان فى ظلم * ما مثلهنّ إذا قاس « 5 » الفتى ظلم
صاحب سلطان را در تاريكيها مىبينم كه مثل آن چون كسى قياس كند هيچ تاريكى نباشد .
فجسمه تعب و النفس خائفة * و عرضه عرضة و الدّين منثلم
تن او در رنج باشد و نفسش ترسناك و عرض او در معرض خوارى و دين رخنه شده .
هذا إذا استوثقت « 6 » أيّام دولته * و الصّيلم الإدّ « 7 » إن زلّت به القدم
( 1 ) . ع : خائف . ( 2 ) . ع : الحرمان . ( 3 ) . ع : رأى . ( 4 ) . ع : كدّك . ( 5 ) . س : قاسى . ( 6 ) . س : استوسقت . ( 7 ) . ع : الأذن .