تحسين و تقبيح ثعالبى ( فارسى ) — الصفحة ١٥

ذمّ روزگار

ابتغى منه الرّعاية ابتغى من الغرور الهداية 39 .

و ابن المعتزّ امام است در اين معنى آنجا كه مىگويد :

شعر

ألست ترى يا صاح ما أعجب الدّهرا * فذمّا له لكنّ للخالق الشّكرا

لقد حبّب الموت البقاء الّذى أرى * فيا حسدا منّى لمن يسكن القبرا « 1 » 40

مىگويد : نمىبينى اى صاحب من ! كه چه عجب است روزگارى كه نكوهش باد او [ را ] و شكر باد [ آفريننده را ] بدرستى بقايى كه مىدانم ، مرگ را به من دوست گردانيد . اى حسدا كه مراست بر كسى كه در گور است .

شعر

يا دهر ويحك قد أكثرت فجعاتى * شغلت أيّام عمرى بالمصيبات

ملأت ألحاظ عينى كلّها حزنا * فأين لهوى و أحبابى و لذّاتى / b 7 /

حمدا لربّى و ذمّا للزّمان فما * أقلّ فى هذه الدّنيا مسرّاتى

يعنى : اى روزگار ! واى بر تو ، بسيار كردى مصيبتهاى من و مشغول كردى روزگار عمر من به محنتها . چشم من پر كردى از سوزش . كجا است بازى و دوستان و لذّتهاى من ؟

و عبيد اللّه بن عبد اللّه بن طاهر 41 مىگويد :

شعر

أ لم تر أنّ الدهر يهدم ما بنى * و يأخذ ما أعطى و يفسد ما أسدى ؟

فمن سرّه أن لا يرى ما يسوؤه * فلا يتّخذ شيئا يخاف له فقدا 42

نمىدانى كه روزگار بيران كند آنچه بنا كرده باشد و بستاند آنچه داده باشد و تباه كند آنچه بخشيده باشد ؟ پس هركه شاد كند او را كه نبيند آنچه غمگين كند او را ، تا چيزى را نستاند كه داند و يا ترسد كه آن را گم خواهد يافت .

( 1 ) . س : الدهرا . با توجّه به معنى فارسى شعر و متن اللطائف و يواقيت تصحيح شد .