تحسين و تقبيح ثعالبى ( فارسى ) — الصفحة ٣٥٢

تعليقات

( 517 ) . زيد فى الشطرنج بغلة .

در شطرنج استرى افزوده شده است .

( 518 ) . من أنت فى الرقعة ؟

تو در صفحهء شطرنج چه نقشى دارى ؟ يا به عبارت ديگر محلّى از اعراب دارى ؟

( 519 ) . متى فرزنت يا بيدق ؟

اى پياده ! كى وزير شدى ؟

اللطائف ، يواقيت : با اختلاف « فرزنت » به « تفرزنت » .

عبارت فوق ، كنايه‌اى است از اهميّت يافتن شخصى حقير .

اللطائف ، ص 168 ؛ يواقيت ،

B

76 .

( 520 ) . حسن بن سهل

حسن بن سهل بن عبد اللّه سرخسى ، ذو الرياستين ، برادر فضل بن سهل است . چون مأمون ، فضل را بكشت وزارت را به برادرش حسن داد . در سال 166 ق زاده شد و در سال 236 ق در سرخس وفات يافت . در ادب ، فصاحت و تيزهوشى شهرت داشت . مأمون با دخترش بوران ازدواج كرده بود .

الأعلام ، ج 2 ، ص 192 ؛ فرهنگ فارسى ، ج 5 ، ص 458 .

( 521 ) . تأمّل فى نبات الأرض و انظر . . . .

اين سه بيت در ديوان شاعر نيامده است .

اللطائف ، اللآلئ و الدرر : با اختلاف « ناظرات » به « شاخصات » .

اللطائف : با اختلاف « و أحداق » به « بأبصار » ؛ اللآلئ : « و أحداق » به « بأحداق » .

اللطائف ، ص 169 ؛ اللآلئ و الدرر ، ص 29 ؛ يواقيت ،

A

77 .

( 522 ) . خجلت خدود الورد عن تفضيله . . . .

اين شش بيت در ديوان ابن الرومى به چشم مىخورد .