تحسين و تقبيح ثعالبى ( فارسى ) — الصفحة ٣٤٨

تعليقات

( 494 ) . السّماع غذاء الروح . . . .

سماع غذاى روح است ، و همانگونه كه طعام و شراب غذاى بدن است ، و گفته‌اند : سماع غذاى گوشهاست .

در كتاب التمثيل و المحاضرة شبيه به مطلب مذكور چنين آمده است : « الغناء الفائق غذاء الروح » .

اللطائف ، ص 159 ؛ يواقيت ،

A

72 ؛ التمثيل و المحاضرة ، ص 207 .

( 495 ) . حطيئة

ابو مليكه ، جرول بن اوس بن مالك عبسى ، معروف به حطيئة ، اين شاعر كه در سال 45 ق وفات يافت ، روزگار جاهليّت و اسلام را درك كرده است . وى در عهد حضرت پيامبر شرف اسلام يافته و چندين مرتبه به كفر اصلى خود بازگشته و تجديد اسلام نموده است . وى نيز از شاعرانى است كه بسيار هجو مىگفتند تا حدّى كه پدر و مادرش و حتى خود را هجو كرده است .

الشعر و الشعراء ، ص 180 ؛ الأغانى ، ج 2 ، ص 77 ؛ ريحانة الأدب ، ج 2 ، ص 52 .

( 496 ) . حذر كن از سماع كه آن برسام تيز است .

برسام ، بيمارى است كه اندرون سينه ورم باشد . و در حدود الأمراض نوشته كه به عربى آن را ذات الجنب گويند .

غياث اللغات ، ذيل كلمهء برسام .

( 497 ) . و لست أشترى الريح بالروح .

من باد را با روح نمىخرم .

اللطائف ، ص 160 .

( 498 ) . سهل بن هارون

ابو عمرو ، سهل بن هارون دشت ميشانى متولّد سال 215 ق و مشهور به بزرجمهر الإسلام است . وى از شعراى شعوبيه بوده و دربارهء ايرانيان تعصّب داشت و به اعراب علاقه‌اى نداشت . او كه ايرانى الأصل است به خدمت هارون الرشيد و سپس مأمون عبّاسى درآمد . از آثارش : تدبير الملك و السياسة و الإخوان را مىتوان نام برد .

الأعلام ، ج 2 ، ص 211 ؛ ريحانة الأدب ، ج 8 ، ص 266 .

( 499 ) . و طعام در ديگهاى آبگينه خوشتر بود . . . .

از اين عبارت چنين مىتوان فهميد كه در روزگار ثعالبى مانند روزگار ما از ديگهاى شيشه‌اى براى