تحسين و تقبيح ثعالبى ( فارسى ) — الصفحة ٣٤٧

تعليقات

( 489 ) . اسمع فإنّى للصبوح عائب . . . .

اين ده بيت ابن المعتزّ از يك ارجوزه صد و بيست بيتى شاعر با نام « هذا أوّل الجنون » گلچين شده است .

ديوان : با اختلاف « اسمع » به « فاسمع » ، « عجائب » به « العجائب » ، « قبل » به « عند » ، « فالنديم » به « بالنسيم » .

اللطائف : با اختلاف « يرتعد » به « مرتعد » .

ديوان : با اختلاف « يسدف » به « مسدف » ، « ختم » به « وجشم » و « أنس » به « طيب » .

ديوان ، صص 395 - 402 ؛ اللطائف ، ص 155 .

( 490 ) . لا تدعنى لصبوح . . . .

اين دو بيت در ديگر آثار ثعالبى به نام ابن معتزّ آمده ، ولى در ديوان شاعر موجود نمىباشد .

اللطائف و يواقيت : با اختلاف : « شباب » به « شبابى » و « مشيب » به « مشيبى » .

اللطائف ، ص 157 ؛ يواقيت ،

B

71 .

( 491 ) . لذّتهاى دنيا ، چهارند . . . .

اين سخنان تنها در كتاب خاصّ الخاص ثعالبى از قول على بن عيسى نقل شده است . امّا در كتابهاى ديگر وى بدون انتساب به كسى آمده است .

خاصّ الخاص ، ص 95 ؛ من غاب عنه المطرب ، ص 162 ؛ اللطائف ، ص 157 .

( 492 ) . وجدت رئيسة اللّذات . . . .

اين پنج بيت بدون ذكر نام شاعر در ديگر كتابهاى ثعالبى نيز آمده است :

خاصّ الخاص ، ص 95 ؛ اللطائف ، 158 .

( 493 ) . إنّ الكريم طرب . . . .

همانا كه مرد بخشنده همواره شادمان است و در كسى كه اهل شادمانى نباشد خيرى نيست .

اين سخن را ابن عبد ربّه در كتاب خود العقد الفريد به حضرت پيغمبر نسبت داده است . امّا در ديگر آثار ثعالبى چنين آمده است : « و سمع معاوية عند عبد اللّه بن جعفر الغناء فحرّك رأسه و رجليه ، و صفّق بيديه ، ثمّ ثاب إليه رأيه كالمعتذر من فعله و قال : إنّ الكريم طرب . . . . » .

العقد الفريد ، ج 6 ، ص 379 ؛ من غاب عنه المطرب ، ص 163 ؛ اللطائف ، ص 158 .