تحسين و تقبيح ثعالبى ( فارسى ) — الصفحة ٣٣٧
تعليقات
( 431 ) . رأيت رجالا يكرهون بناتهم . . . .
اين دو بيت در ديگر آثار ثعالبى ، و نيز نسخهء عربى التحسين و التقبيح به معن بن اوس المزنى شاعر مخضرم نسبت داده شده است . شاعر مزبور در سال 64 ق وفات يافت .
( 432 ) . جمّانى علوى
از دانشمندان و اديبان است . وى منسوب است به « جمّان الصوى » از اراضى يمن و يا جمّانه كه ريگزارى از ريگزارهاى باديهء عرب باشد . ابن شهرآشوب در مناقب ، اشعار بسيارى در ابواب متفرقه از او نقل كرده و سيّد مرتضى ( متوفى سال 436 ق ) در كتاب مشفى ، قصيده‌اى 17 بيتى از او آورده كه مطلع آن اين است :
بين الوصى و بين المصطفى نسب * تختال فيه المعالى و المحاميد
ريحانة الأدب ، ج 1 ، ص 279 ؛ لغت‌نامهء دهخدا ، جمانى .
( 433 ) . قالوا له ما ذا رزقتا . . . .
اللطائف و يواقيت : با اختلاف « الذى » به « الّذين » .
اللطائف ، ص 135 ؛ يواقيت ،
B
60 .
( 434 ) . أهلا و سهلا بعقيلة النساء . . . .
مقدم دختر گران‌كاوين را خوش‌آمد مىگوييم و گرامى مىداريم ، دخترى كه به مثابهء مادر پيامبران ، آورندهء دامادان و فرزندان پاكيزه و مژده‌دهندهء برادران خوش‌معشر و نجيبان از پى هم آينده مىباشد .
اللطائف : با اختلاف « بإخوان » به « بإخوة » .
اللطائف ، ص 135 ؛ يواقيت ،
B
61 .
( 435 ) . و لو كان النساء كمثل هذى . . . .
اين دو بيت با اختلاف مصراع نخست : « و لو كان النساء كمن فقدنا » ، در ديوان متنبّى آمده است .
اللطائف و يواقيت : با اختلاف مصراع نخست : « فلو كان النساء كمن وجدنا » .
اگر مردان همانند اين دختر مىبودند ، زنان بر مردان برترى مىيافتند و مؤنّث بودن اسم خورشيد ، مايهء ننگش نيست ، همچنانكه مذكّر بودن ماه ، مايهء فخر آن نمىباشد .
ديوان ، ص 223 ؛ اللطائف ، ص 136 ؛ يواقيت ،
A
61 .