تحسين و تقبيح ثعالبى ( فارسى ) — الصفحة ٣١٦

تعليقات

( 310 ) . بشّار بن برد

بشّار بن برد و كنيه‌اش ابو معاذ است . از موالى بنى عقيل بود و جزو اسيرانى كه از تخارستان به بغداد آورده شده‌اند ، به‌شمار مىرفت . وى در دوران كودكى زبان به سرودن شعر گشود در بصره و بغداد زندگى مىكرد و خلفاى بنى اميه و بنى عبّاس را مدح مىكرد . خليفه مهدى وى را به تهمت زندقه به سال 167 ق كشت .

وفيات الأعيان ، ج 1 ، ص 245 ؛ الشعر و الشعراء ، ج 2 ، ص 757 ؛ الأغانى ، ج 3 ، ص 38 .

( 311 ) . إذا بلغ الرأى المشورة فاستعن . . . .

اين دو بيت را ثعالبى در ديگر آثار خود از قول اصمعى به بشّار بن برد نسبت داده است ، كه در ديوان شاعر نيز آمده است .

اللطائف و التمثيل : با اختلاف « برأى » به « بجزم » .

آداب الملوك : با اختلاف « نصيحة » به « نصاحة » .

اللّطائف : با اختلاف « فإنّ » به « فريش » .

ديوان بشّار ، ص 205 ؛ آداب الملوك ، ص 92 ؛ التمثيل و المحاضرة ، ص 74 ؛ اللطائف ، ص 88 .

( 312 ) . المشورة عين الهداية . . . .

مشورت و رايزنى ، عين راهنمايى است و كسى كه بر رأى خود متّكى شد ، كسى است كه به كار خطرناكى دست زده است .

در التمثيل و المحاضرة مطلب مذكور به صورت دو عبارت جداگانه آمده است .

التمثيل و المحاضرة ، صص 417 - 418 .

( 313 ) . المشورة راحة لك ، و تعب لغيرك .

رايزنى و مشورت ، براى تو آسايش است و براى ديگران دردسر .

اللطائف ، ص 90 ؛ التمثيل ، ص 418 .

( 314 ) . عبد الملك بن صالح الهاشمى

وى عبد الملك بن صالح بن عبّاس بن عبد المطّلب ، يكى از اميران بنى عبّاس بود كه در شام و جزيره و مدينه و رقّه امارت داشت ؛ وى به فصاحت و بلاغت مشهور بود . به سال 196 ق وفات يافت و در دار الامارهء رقّه دفن گرديد .

فوات الوفيات ، ج 2 ، ص 398 ؛ الأعلام ، ج 4 ، ص 304 .