تحسين و تقبيح ثعالبى ( فارسى ) — الصفحة ٣١٣

تعليقات

صبر تلخ آمد و ليكن عاقبت * ميوهء شيرين دهد پر منفعت

و در امثال و حكم دهخدا :

صبر تلخ است و ليكن بر شيرين دارد .

يواقيت ،

A

40 ؛ لغت‌نامهء دهخدا ، ذيل واژه صبر .

( 294 ) . ما أحسن الصبر . . . .

چه پسنديده است صبر در جايگاههاى آن ، صبر در هر جايى كه باشد نيك است .

امام على - عليه السلام - مىفرمايد : « عليكم بالصّبر ، فإنّ الصبر من الإيمان كالرأس من الجسد » .

نهج البلاغة ، صبحى صالح ، ص 482 ؛ اللطائف ، ص 86 ؛ يواقيت ،

B

40 ؛ التمثيل و المحاضرة ، ص 415 .

( 295 ) . على بن الجهم

على بن الجهم بن بدر بن ابو الحسن از قبيلهء بنى سامه و همعصر ابو تمّام بود . در دربار متوكّل عبّاسى از احترام زيادى برخوردار بود ، امّا اين احترام ديرى نپاييد . متوكّل او را نخست زندانى ، و سپس به خراسان تبعيد كرد تا سرانجام در سال 249 ق چشم از جهان فروبست .

وفيات الأعيان ، ج 3 ، ص 39 ؛ طبقات الشعراء ، ص 319 ؛ الأغانى ، ج 9 ، ص 212 .

( 296 ) . و عاقبة الصبر الجميل جميلة . . . .

فرجام صبر زيبا همواره زيباست ، و پسنديده‌ترين اخلاق و خصال مردان ، نيكى و احسان كردن مىباشد .

اللطائف ، خاصّ الخاص و التمثيل و المحاضرة : با اختلاف « أحسن » به « أفضل » .

التمثيل و المحاضرة ، ص 92 ؛ خاصّ الخاص ، ص 175 ؛ اللطائف ، ص 86 ؛ نهاية الأرب ، ج 3 ، ص 89 ، لباب الآداب ، ج 2 ، ص 89 .

( 297 ) . الصّبر كاسمه . . . .

صبر به اسم خود مىماند ( يعنى تلخ ) و گفته‌اند : صبر ، خوردن و فروبردن غصّه است و رنج كشيدن انتظار فرصت .

اللطائف ، ص 86 ؛ التمثيل و المحاضرة ، ص 414 .

( 298 ) . لا يصبر الحرّ تحت ضيم . . . .

مرد آزاده زير بار ستم نمىرود و بر ظلم صبر نمىكند ، و تنها خر است كه بار ستم و جور را مىكشد .