تحسين و تقبيح ثعالبى ( فارسى ) — الصفحة ٢٨٤
تعليقات
( 128 ) . علم مولّد و أدب مستبرد . . . .
دانش غير اصيل و ادبى سرد و بىروح است ؛ همچنين روش مردود شده و سخنى پر از تضادّ است كه عقلها را بيهوده به وسيلهء مستفعل و فعول مىرنجاند .
( 129 ) . مستعجم عسير الإدراك . . . .
حساب ، مشكل است و فهميدن آن دشوار ؛ مطالب آن پيچيده و بسيار درهم مىباشد .
( 130 ) . ظنّ و حسبان لا يثبت به دليل . . . .
حدس و گمان است كه به وسيلهء آن دليلى ثابت نمىشود و بر آن برهانى اقامه نمىگردد ؛ علم مردى ضعيف و بضاعت مردى نابينا است .
( 131 ) . قليل الودّ ، يسير الرفد . . . .
دوستى آن كم و عطايش ناچيز است . حرفهء كاتب و بضاعت نگاركننده و آرايش‌دهنده‌اى است .
سخن جاحظ تمام شد .
( 132 ) . ابو البغل
احمد بن محمّد بن يحيى بن ابى بغل و كنيه‌اش ابو الحسين بود . در دوران خليفهء مقتدر ، بر مسند وزارت تكيه زد . وى مردى بليغ و مترسّل و فصيح و جوانمرد و باانصاف بود . كتابى در رسائل و ديوانى در پنجاه ورقه دارد .
الفهرست ، ص 152 و 192 .
( 133 ) . الصّعو يرتع فى الرّياض . . . .
اللطائف : با اختلاف « يرتع فى الرّياض و إنّما » به « يصفو آمنا من جهله » .
اللطائف ، ص 37 ؛ يواقيت ،
B
19 .
( 134 ) . القلم أحد اللّسانين و عقول الرجال . . . .
قلم يكى از دو زبان است و عقلهاى مردان زير نوك قلمهايشان مىباشد .
بخش نخست عبارت فوق ، در ديگر آثار ثعالبى نيز آمده است .
اللطائف ، ص 38 ؛ التمثيل و المحاضرة ، ص 155 .