تحسين و تقبيح ثعالبى ( فارسى ) — الصفحة ٢٧٥

تعليقات

بالسلطان إلّا نفس خائفة ، و جسم تعب و دين متثلم » .

آداب الملوك ، ص 229 ؛ اللطائف ، ص 23 ؛ التمثيل و المحاضرة ، ص 132 .

( 77 ) . دع الملوك فخير من . . . .

ديوان : با اختلاف « الملوك » به « الوجود » و « خائفة » به « مزعجة » .

اللطائف : با اختلاف « ذلك » به « كدك » و « الذّل » به « الكدّ » .

ديوان ، ص 206 ؛ اللطائف ، صص 23 - 24 .

( 78 ) . صاحب بن عبّاد

اسماعيل مكنّى به ابو القاسم ، وزير دانشمند ايرانى ( متولّد 326 ق متوفّى 385 ق ) نخستين وزيرى است كه لقب صاحب گرفت ؛ بدان سبب ابن العميد يا همنشين مؤيّد الدوله بود . اصل صاحب از طالقان قزوين است . ثعالبى در يتيمة الدهر خود در مقالهء بلندى راجع به او ، فهرست مفصّلى از درباريان و گيرندگان انعامش درج كرده است .

يتيمة الدهر ، ج 3 ، ص 193 ؛ احياى فرهنگى در عهد آل بويه ، صص 354 - 396 .

( 79 ) . منصور نمرى

منور بن زبرقان بن سلمه يا منصور سلمه زبرقان مشهور به نمرى ، يكى از شاعران روزگار عبّاسيان بود كه در دربار هارون الرشيد مقام ارجمندى داشت .

الشعر و الشعراء ، ج 2 ، صص 736 - 739 ؛ الأغانى ، ج 3 ، ص 140 .

( 80 ) . و لو علمت فوق الوزارة . . . .

اللطائف ، ص 25 ؛ يواقيت ،

A

13 .

( 81 ) . إذا أراد اللّه - جلّ جلاله - بملك خيرا . . . .

اگر خداوند - جلّ جلاله - در حقّ پادشاهى خيرى اراده كند ، وزير نيك‌نهادى را به جهت خدمت او برمىگزيند ، كه چون فراموش كند به او يادآورى نمايد ، و اگر نيّت خير كند به يارى او بشتابد ، يا اگر به سوى شرّ و بدى گام بردارد او را بازدارد .

ثعالبى در آداب الملوك ، حديث مذكور را در « فصل فى الوزير الصالح » آورده است .

آداب الملوك ، ص 130 .